Elif PARLAK, Süleyman Emre KOÇYİĞİT
Geriatrik Bilimler Dergisi - 2026;9(1):48-58
Amaç: Sodyum-glukoz kotransporter 2 (SGLT-2) inhibitörleri, tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) tedavisinde esas olarak renal ve kardiyovasküler koruma amacıyla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, SGLT-2 inhibitörlerinin Türk yaşlı bireylerde bilişsel fonksiyon üzerine etkilerinin 26 haftalık takip süresince değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Prospektif ve kontrollü olarak tasarlanan bu çalışmaya, yaşları >=60 olan toplam 153 birey dahil edildi. Katılımcıların 72'si SGLT-2 inhibitörü tedavisine yeni başlayan T2DM hastalarından, 81'i ise diyabeti olmayan kontrol grubundan oluştu. Tüm katılımcılara başlangıçta ve 26. haftada kapsamlı geriatri değerlendirmesi, laboratuvar incelemeleri ile bilişsel ve fonksiyonel testler uygulandı. Gruplar arası ve grup içi değişiklikler uygun istatistiksel yöntemler (tekrarlı ölçümler ANOVA ve ANCOVA) ile analiz edildi.Bulgular: Toplam 153 katılımcının ortalama yaşı ve kadın cinsiyet oranı gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Ancak, SGLT-2 inhibitörü kullanan grupta vücut kitle indeksi (VKİ) ve komorbidite yükü daha yüksek bulundu (p<0.05). Başlangıçta bilişsel performans, özellikle standardize mini mental durum muayenesi (SMMSE) toplam skorları açısından SGLT-2 grubunda farklılık gösterdi (p<0.05). Yirmi altı haftalık takip sonunda, SGLT-2 grubunda metabolik parametrelerde anlamlı düzelmeler gözlendi. Bununla birlikte, SMMSE'nin kayıt (registration) alt boyutunda düşüş saptandı (p<0.05). Bu düşüş, VKİ, HbA1c ve 25-hidroksi vitamin D değişimleri için düzeltme yapıldığında anlamlılığını kaybetti (p>0.05). Alt grup analizinde, SGLT-2 inhibitörlerini dipeptidil peptidaz-4 (DPP-4) inhibitörleri ile birlikte kullananlarda bilişsel olumlu olarak gözlendi (p<0.05).Sonuç: SGLT-2 inhibitörleri, geriatri pratiğinde Türk yaşlı bireylerde bilişsel açıdan güvenli görünmektedir. Her ne kadar 26 haftalık takipte kayıt alt boyutunda bir gerileme izlense de, glisemik kontrolün sağlanması, uygun kilo yönetimi ve yeterli vitamin D desteği ile bu etkinin ortadan kalktığı görülmüştür.
