ÇİĞDEM ALACA
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2023;15(3):468-476
İklim değişiminin yarattığı önemli sorunlardan biri orman yangınlarıdır. Orman yangınları gerek doğal gerekse de antropojenik sebeplerden dolayı ortaya çıkmaktadır. Sıcaklığın artması, kuraklık, sıcak dalgaları, iklim koşulları gibi iklim değişikliğinin etkileri ile ortaya çıkan orman yangınları giderek artmaktadır. Orman yangınları nedeniyle ortaya çıkan akut ve kronik etkiler yaşamda önemli değişimlere neden olmaktadır. Yangınların neden olduğu akut ve kronik etkiler sonucunda sadece ormanlar zarar görmez aynı zamanda flora, yaban hayatı, su kaynakları, toprak, iklim, rekreatif amaçlarla insanların faydalandıkları alanlar ile ormanlık alanların yakını ve çevresindeki yerleşim yerleri de zarar görmektedir. Sonuçta sıcaklığın artması, kirlilik, salgın hastalıklar, kuraklık, besin kıtlığı, orman yangınları gibi değişimler ruh ve beden sağlığını doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Orman yangınlarına maruz kalmak doğrudan travmatik bir etki yaratırken; dolaylı olarak da yoksulluk, işsizlik ve barınma gibi bir dizi sosyal, politik ve ekonomik nedenlerde ruh sağlığını etkilemektedir. Orman yangınları bir çevresel değişim de yaratmaktadır. Bu çevresel değişim bireyde kayıp duygusu yaratmakta, aidiyet duygusu kaybolmakta, yeni çevre ile bağ kuramamakta, uyum sağlaması güçleşmekte ve sıkıntı yaşamasına neden olmaktadır. İklim değişikliği nedeniyle sık karşılaşılan psikolojik sorunlar gelecek hakkında belirsizlik, çaresizlik, stres, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon olarak karşımıza çıkmaktadır. İklim değişiminin sonuçlarının ruh sağlığını etkilemesi nedeniyle bazı yeni ruh sağlığı kavramları tanımlanmaktadır. “Solastalji” bu yeni ruh sağlığı kavramlarından biridir. Solastalji insanın teselli bulduğu şeyin/şeylerin kaybı ve çevresel değişimin neden olduğu acıyı ve sıkıntıyı ifade eden bir terim olarak tanımlanmaktadır. Solastalji, ekosistem sağlığı ve insan sağlığı arasındaki bağlantıları, özellikle iklimsel ve çevresel değişimin zihinsel, duygusal ve ruhsal sağlık üzerindeki kümülatif etkilerini anlamak için ruh sağlığı uzmanları tarafından bilinmesi gerekli bir kavramdır.
