E MÜJGAN ÖZEN ŞAHİN, A SOLMAZ TÜRKCAN, ALİ BELENE, DOĞAN YEŞİLBURSA, ERDAL YURT
Neuropsychiatric Investigation - 2009;47(4):187-193
Bedensel huzursuzluk ve sıkıntının büyütülmesi ile ilişkili klinik görünüm ve bedensel belirtiler dünyada yaygın olarak duygusal sıkıntıyı ifâdenin en sık görülen şekli olarak kabûl edilmektedir. Tıbbî yardım arayışı pek çok kültürde bedensel belirtiler etrafında şekillense de, geleneksel Doğu toplumlarında özellikle Doğu Asya ve Afrika‘da sıkıntının bedensel ifâdelerle anlatımının Batı kültürlerine göre daha sık olduğu bilinmektedir. Somatizasyonun Batı tıbbının kültürel ve tarihî gelişimi süreci içerisinde psikiyatrik hastalığa karşı tıbbî hastalık kavramının gelişmesiyle ortaya çıktığı ileri sürülmektedir. Batı toplumlarında sıkıntının somatize edilmesinin [bedenselleştirilmesinin] infantil, regresif, ilkel ve hiç sofistike olmayan bir tutum olduğu görüşü ağırlıktayken, geleneksel Doğu toplumlarında sıkıntının somatize edilmesi sosyal çevre ile uyumu ve sosyokültürel destek alınmasını sağladığı için daha gelişkin ve daha uyuma yönelik bir mekanizma olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte son dönem çalışmalar somatizasyonun her zaman, her yerde görülebileceğini iddia etmektedir. Bu yazıda somatizasyonun ve somatize etme eğiliminin kültürel ve sosyolojik boyutlarının gözden geçirilmesi, somatizasyonun kültürel belirleyicilerinin literatür ışığında değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
