Evre YILMAZ, Muteber Gizem KESER, Merve Aşkın CERAN, Hatice BALCI, Elife TUNÇ
Nefroloji Hemşireliği Dergisi - 2025;20(3):168-178
Amaç: Beslenme okuryazarlığı, bireylerin gıda etiketleri hakkında bilinçli kararlar vermelerine yardımcı olması ve doğru besin seçimlerini yapma şansı tanıması nedeniyle sağlık okuryazarlığının temel yönlerinden biridir. Sağlığın korunmasında ve hastalıkların önlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, son dönem böbrek yetmezliği olan diyaliz hastalarına yönelik beslenme okuryazarlığı ölçeğinin Türkçe uyarlamasını yapmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu metodolojik çalışma, Şubat 2024 ile Nisan 2024 tarihleri arasında son dönem böbrek yetmezliği olan 250 diyaliz hastası ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyo-demografik bilgi formu ve beslenme okuryazarlığı ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerliliği, faktör analizi ve korelasyon kullanılarak, t-testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin kapsam geçerliliğini değerlendirmek amacıyla farklı alanlardan sekiz uzmanın görüşü alınmıştır. Ölçeğin güvenirliği açısından Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları, test-tekrar test korelasyon katsayıları ve madde-toplam korelasyonları hesaplanmıştır. Bulgular: Ölçeğin yirmi sekiz maddeden ve dört alt boyuttan oluştuğu ve toplam varyansın %45,72'sini açıkladığı belirlenmiştir. Hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizleri, tüm faktör yüklerinin >0,30 olduğunu göstermiştir. Doğrulayıcı faktör analizine göre tüm uyum indeksleri >0,80 ve Root Mean Square Error of Approximation<0,080 bulunmuştur. Ölçeğin toplam Cronbach alfa değeri 0,829'dur. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda, son dönem böbrek yetmezliği olan diyaliz hastalarına yönelik beslenme okuryazarlığı ölçeğinin Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
