BURCU USLU, PERİHAN DENİZ
Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;6(2):34-40
Giriş: Bu çalışma, farklı Beden Kitle İndeksi (BKİ) kategorilerinde sosyal beğenirlik, beden beğenisi ve Akdeniz diyetine uyum arasındaki ilişkileri incelemektedir. Materyal ve Metodlar: Kesitsel çalışma, bir vakıf üniversitesinde 18–40 yaş arası rastgele seçilen 254 birey ile gerçekleştirilmiştir. Problematik yeme davranışları olan bireyler ile hamile veya emziren kadınlar çalışmaya dâhil edilmemiştir. Katılım gönüllülük esasına dayalı olup etik onay alınmıştır. Veriler, sosyodemografik form, Akdeniz Diyetine Uyum, Beden Takdiri ve Sosyal Beğenirlik Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM Sosyal Bilimlerde İstatistik Paket Programı (SPSS) sürüm 23 ve AMOS sürüm 24 programları ile Pearson korelasyonu ve “bootstrap” yöntemleri (5000 tekrar, p<0,050) kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Zayıf bireylerde, sosyal beğenilirlik arttıkça Akdeniz diyetine uyum azalmakta ve beden beğenisi düşmektedir. Benzer şekilde, normal kilolu bireylerde de artan sosyal beğenilirlik, daha düşük Akdeniz diyetine uyum skorları ve azalan beden beğenisi ile ilişkilidir. Ancak, fazla kilolu ve obezite kategorilerindeki bireylerde, sosyal beğenilirliğin Akdeniz diyetine uyum ve beden beğenisi üzerindeki doğrudan etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca, sosyal beğenilirliğin Akdeniz diyetine uyum üzerindeki dolaylı etkileri, özellikle zayıf bireylerde beden beğenisinin kısmen diyet uyumu aracılığıyla etkilendiğini göstermektedir. Sonuç: Bu bulgular, sosyal beğenilirlik, beden beğenisi ve diyet uyumu arasındaki karmaşık ilişkileri ortaya koymaktadır. Bu ilişkilerin anlaşılması, beden imajı ve sağlıkla ilgili davranışları şekillendirmede sosyal ve beslenme faktörlerinin önemini vurgulamaktadır. Sonuçlar, farklı BKİ gruplarındaki bireyler için olumlu beden imajı ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik eden müdahaleler ve sağlık programlarının tasarımına rehberlik edebilir.
