Aliye Canan TAŞLIOĞLU SAYINER, Ezgi CENK, Özenç POLAT
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(3):263-273
Sosyal etkileşimler, insan davranışının şekillenmesinde temel bir rol oynamakta ve hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı doğrudan etkilemektedir. Bireyler, kişilik örüntülerine bağlı olarak farklı sosyal etkileşimlerden çeşitli düzeylerde haz alabilmekte; ancak depresyon ve benzeri psikopatolojilerde haz kaybı ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle, bireylerin hangi sosyal etkileşimleri ne ölçüde ödüllendirici algıladıklarının incelenmesi hem genel popülasyon hem de klinik bağlam açısından kritik öneme sahiptir. Ancak literatürde bu yapıyı değerlendiren, psikometrik olarak doğrulanmış bir Türkçe ölçme aracı bulunmamaktadır. Bu çalışmada Sosyal Ödül Ölçeği'nin (SÖÖ) Türkçe formunun psikometrik özellikleri 382 yetişkin katılımcı üzerinde incelenmiştir. Ölçeğin yapısal geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş; güvenirliği ise iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Yapı geçerliği, SÖÖ alt boyutları ile Beş Faktör Kişilik Envanteri, Karanlık Üçlü Ölçeği ve Kişilerarası İletişim Tarzı Ölçeği arasındaki korelasyonlar üzerinden araştırılmıştır. DFA sonuçları, Türkçe SÖÖ'nün orijinal altı faktörlü yapısını koruduğunu ve iyi uyum değerleri sağladığını göstermiştir. Alt boyutlar kabul edilebilir ile mükemmel düzeyde iç tutarlılık katsayıları sergilemiş; test-tekrar test bulguları da güçlü bir zamansal kararlılığa işaret etmiştir. SÖÖ alt boyutları ile kişilik özellikleri, karanlık üçlü kişilik özellikleri ve kişilerarası iletişim tarzları arasındaki anlamlı ilişkiler, ölçeğin yapı geçerliğini desteklemiş ve sosyal ödül duyarlılığındaki bireysel farklılıkları değerlendirmedeki etkinliğini pekiştirmiştir. Türkçe SÖÖ, sosyal etkileşimlerin algılanan değerini değerlendirmek amacıyla Türkçeye uyarlanan ilk ölçek olmasıyla, gelecekte yapılacak araştırmalara önemli katkılar sağlayacaktır. Bu sayede psikopatolojiler, kişilik örüntüleri ve kültürel etkilerin sosyal ödül işlenişindeki rolü farklı örneklemler üzerinden daha kapsamlı biçimde incelenebilecektir.
