Sibel SERT, Onur ER, Ezgi Yücel TAŞTEKİN, Didem ARSLANTAŞ, Alaettin ÜNSAL
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(1):26-37
Giriş ve Amaç: Sağlık kurumlarındaki şiddet hasta, hasta yakınları ya da diğer herhangi bir bireyden gelen, sağlık çalışanı için risk oluşturan durumlar olarak tanımlanmaktadır. Sağlık çalışanlarına yöneltilen şiddet ile ilgili içerikler, sosyal medya yolu ile geniş bir kitleye ulaşmaktadır. Bu içeriklerin doğruluğu ve sunuluş şekli toplumu bilinçlendirmesi, farkındalık yaratabilmesinin yanında sağlık çalışanlarına yönelik olumsuz yorumların yayılımına da neden olabilir. Bu çalışma, YouTube Türkiye'de sağlıkta şiddet konulu videoların içerik analizini yapmayı amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, içerik analizi yöntemiyle yapılan tanımlayıcı tipte nitel bir araştırmadır. Bu araştırmada veri kaynağı olarak YouTube tercih edildi. YouTube'da 24 Temmuz 2024 tarihinde "sağlıkta şiddet" anahtar kelimesi ile arama yapıldı. Arama sonucunda en çok izlenen ilk 100 video kaydedildi. Elde edilen verilerin analizi SPSS (v29.0) istatistik paket programında değerlendirildi. Veri analizini desteklemek için QSR NVIVO (v14) yazılımı kullanıldı. Otuz dokuz videodaki transkriptler iki kodlayıcının ortak oluşturduğu kod kitabı referans alınarak kodlandı ve betimleyici analizleri yapıldı. Bulgular: Videoların 16'sı doğrudan şiddet olayı içermekteydi. Sağlıkta şiddet yasaları ile ilgili düzenlemeler 14 videoda geçmekteydi. Çalışmada Kök Sebepler ile ilgili hasta etkenleri, çalışan etkenleri, yasal-siyasi etkenler, kurumsal etkenler ve sağlık sistemi etkenleri olmak üzere beş alt tema ön plana çıktı. Sağlıkta şiddetin sonuçlarına odaklanan videolar Yıkıcı İzler temasında birleştirildi. Sağlıkta şiddeti önleme veya azaltmaya yönelik çeşitli uygulamaları ele alan açıklamalar Önleme-Azaltma Stratejileri temasını oluşturmaktadır. Sonuç: Çalışma bulguları, sağlıkta şiddetin dijital ortamda sıklıkla yapısal sorunlarla ilişkilendirildiğini ve mevcut önlemlerin yetersiz görüldüğünü göstermektedir. Bu nedenle, caydırıcı uygulamaların güçlendirilmesi ve medya içeriklerinin şiddeti normalleştirici etkisinin azaltılması önem taşımaktadır.
