Ferda SUREL, Esra ŞAHİNGÖZ BAKIRCI, Berke ARAS, Emre ADIGÜZEL, Elif YALÇIN
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(3):338-347
Amaç: Bu çalışmanın amacı, spastisite tedavisinde botulinum toksin tip A (BoNT-A) uygulamalarında hekimlerin uygulama yöntemi tercihlerinin ve bu tercihlerdeki yıllar içindeki değişimin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Spastisite için BoNT-A tedavisinde en az 2 yıllık deneyime sahip hekimlere enjeksiyon sıklığı, mesleki deneyim süresi, uygulama yöntemi tercihleri ve bunlardaki değişim, uygulanan tanı ve kas grupları, sık görülen yan etkiler ile belirli kas grupları ve klinik durumlarda uygulama yöntemi tercihlerine yönelik bir anket uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 51 hekim dâhil edildi. Spastisite tedavisinde, BoNT-A uygulamalarında ultrasonografi (USG) kullanım oranı, son 5 yılda 5-10 yıl öncesine göre (p<0,001) ve 5-10 yıl öncesinde 10-15 yıl öncesine göre (p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştır. Elektromiyografi, elektrik stimülasyonu ve anatomik işaretleme kullanımında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. BoNT-A enjeksiyonları en sık hemipleji (%52,9) ve serebral palsi (%19,6) hastalarında uygulanmıştır. Hekimlerin subskapular kas ve servikal distoni/yazıcı krampı için BoNT-A uygulamalarında enstrümantal rehberliği tercih ettikleri bulunmuştur (sırasıyla %85,7, %91,6). Sonuç: Spastisite tedavisinde, BoNT-A uygulamalarında hekimlerin uygulama yöntemi tercihlerinin son yıllarda USG kullanımına yöneldiği görülmüştür. Uygulamanın kolay ve hızlı olması yanında, deneyim de hekimlerin tercihlerini etkileyen faktörlerden biri olmuştur. BoNT-A enjeksiyonlarında ciddi bir yan etkiyle karşılaşılmamıştır.
