Onur SARBAN, Özal ADIYEKE, Engin Ihsan TURAN, Ergün MENDES, Taner ABDULLAH, Hürü Ceren GOKDUMAN, Funda Gumus OZCAN
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(4):420-427
AMAÇ: Bu çalışma, spinal anestezi altında gerçekleştirilen sezaryen doğumu sonrasında transversus abdominis plan bloğu (TAPB) ile erector spinae plan bloğu (ESPB) uygulamalarının analjezik etkilerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Birincil sonlanım noktası, postoperatif ilk 24 saatte kurtarma analjezisi gereksinimi duyan hasta oranıdır. İkincil sonlanım noktaları arasında ilk kurtarma analjezisine kadar geçen süre, belirli zaman noktalarındaki NRS skorları (30. dakika, 4., 8., 12., 16. ve 24. saatler) ve 2. ayda persistan cerrahi sonrası ağrı insidansı yer almaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tek merkezli, prospektif randomize kontrollü çalışma, spinal anestezi altında sezaryen operasyonu geçiren ve rastgele iki gruba (TAPB ve ESPB) ayrılan hastaları içermektedir. Postoperatif ağrı ve vital bulgular, blok sonrası 30. dakikada ve postoperatif 4., 8., 12., 16. ve 24. saatlerde değerlendirilmiştir. Ağrı, sayısal derecelendirme skoru (NRS; 0: ağrı yok, 10: en şiddetli ağrı) ile ölçülmüştür. NRS skoru 4 veya daha yüksek olan hastalara kurtarma analjezisi uygulanmıştır. NRS skoru 4 veya 5 olan hastalara 75 mg IM diklofenak sodyum, 6 ve üzeri olanlara ise 0.05 mg/kg IV morfin sülfat verilmiştir. BULGULAR: Çalışmada toplam 94 hasta analiz edilmiştir: 48 hastaya postoperatif ESPB, 46 hastaya TAPB uygulanmıştır. İlk 24 saatte kurtarma NSAİ analjezik ihtiyacı TAPB grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (%58.70'e karşı %27.08, p=0.002). ESPB grubunda 30. dakika, 12. saat ve 16. saatteki NRS skorları anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (sırasıyla, p=0.03, p=0.003 ve p=0.023). SONUÇ: Spinal anestezi altında gerçekleştirilen sezaryen operasyonlarında postoperatif analjezi için uygulanan ESPB, TAPB'ye kıyasla ilk 24 saatte kurtarma analjezisi gereksinimi duyan hasta oranını anlamlı derecede azaltmıştır. Ayrıca ESPB, daha hızlı başlayan ve daha uzun süren etkili analjezi sağlamış ve bu yönüyle postoperatif ağrı yönetiminde daha avantajlı bir seçenek olduğunu desteklemiştir.
