Çiler ÖZENİR, Mihrican KAÇAR, Mazhar Ahmet TOPTAŞ, Aytuğ YÖNTEM
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(27):1018-1032
Amaç: Spor, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının tamamını etkilemekte ve her birinin gerçekleştirilmesinde kolaylaştırıcı rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, spor salonlarına devam eden üniversite öğrencilerinin sürdürülebilir tüketim ve sürdürülebilir sağlıklı yeme davranışlarının belirlenmesidir. Yöntem: Spor salonlarına devam eden 272 [kadın:61 (%22,4), erkek:211 (%77,6)] üniversite öğrencisi ile kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Araştırmacılar tarafından hazırlanan anket yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Tüm antropometrik ölçümler araştırmacılar tarafından alınmıştır. Anket genel özellikler, antropometrik veriler, beslenme alışkanlıkları, Sürdürülebilir ve Sağlıklı Yeme Davranışları Ölçeği ve Sürdürülebilir Tüketim Davranışları Ölçeği'nden oluşmaktadır. Bulgular: Bu çalışmadaki bireylerin yaş ortalaması 22,44+/-3,36 yıldır ve %49,6'sı haftada 3 -4 kez, %40,1'i haftada 5 -6 kez spor salonuna gitmektedir. Kadınların ve erkeklerin Sağlıklı Yeme Davranışları Ölçeği ve Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanlar benzerdir. Bireylerin spor salonunda geçirdikleri süre arttıkça Çevre Duyarlılığı ve Hayvan Sağlığı alt boyutundan aldıkları puanların arttığı belirlenmiştir (p < 0,05). Her gün spor salonuna giden bireylerin yöresel -organik ürünlerin tercihini sorgulayan Kalite İşaretleri alt boyutundan aldıkları puanların haftada 3 -4 kez spor salonuna gidenlerden yüksek olduğu bulunmuştur (p < 0,05). Spor salonunda 61 -120 dk spor yapan bireylerin Et Tüketiminin Azaltılması alt boyutundan aldığı puanların yarım saatten az süre spor yapan bireylerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Et Tüketiminin Azaltılması ve Çevre Duyarlılığı (r:0,375; p < 0,001) ile Tasarruf (r:0,338, p < 0,001) alt boyutlarından alınan puanlar arasında pozitif, orta kuvvette bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Spor salonlarına devam eden üniversite öğrencilerinin spor salonuna gitme sıklıklarının ve spor salonunda geçirdikleri sürenin artması, sürdürülebilir tüketim davranışları ve sürdürülebilir sağlıklı yeme davranışı üzerinde olumlu etkiler gösterir.
