UFUK ŞEKİR, BEDRETTİN AKOVA, HAKAN GÜR
Thoracic Research and Practice - 2004;5(1):39-46
Egzersizle indüklenen bronkospazm (EİB), hava yolu reaktivitesi artmış olan kişilerde, yoğun bir fiziksel aktivitenin akut olarak hava yolu daralmasını tetiklediği bir durumdur. Farklı aktivite düzeylerinde spor yapan çocuklar ve genç erişkinler arasında sıklıkla görülür. Prevalansı kronik astımı olmayan sağlıklı toplulukta %3-11 iken, kronik astımı olan kişilerde %40-90 dolaylarındadır. Sporcularda ise yapılan sporun tipine, yapıldığı çevre şartlarına ve kullanılan tanı kriterlerine bağlı olarak, normal sağlıklı topluluktan çok daha yüksektir ve %10 ile %50 arasında değişmektedir. Klinik olarak egzersizin bitmesinden hemen sonra bronkospazm yakınması başlar ve yaklaşık 8-15. dakikalarda zirveye ulaşır. Egzersizle indüklenen bronkospazmın şiddetini, kişinin altta yatan bronşiyal reaktivitesi ve kondisyon düzeyi kadar, egzersiz esnasındaki ventilasyonun büyüklüğü ve hava sıcaklığı da etkilemektedir. Ağır egzersizden önce, refrakter dönemi başlatabileceği için 15-30 dakika süren bir ısınma egzersizinin yapılması önerilir. Çoğu hasta, inhale hızlı etkili ß-agonist ile egzersiz öncesi ilaç tedavisine iyi yanıt verir. Bazı hastalar ayrıca, egzersizden önce alınan inhale kromolin, inhale steroid, salmeterol, lökotrien değiştiriciler ya da diğer ajanlar gibi ilave tedaviye ihtiyaç duyar.
