SEDAT KAHYA
Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi - 2024;3(2):66-80
Bu çalışmanın amacı, sportif performans ile mitokondri ve gen arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma; Pubmed-Central, Pubmed ve Google Akademik internet veri tabanlarında yer alan kayıtlı çalışmaların özetlerini içermektedir. Sportif performans çoğu faktörden etkilenen multifaktöriyel bir fenomendir. Bu faktörlerden biri olmaya aday genetik, spor performansı üzerinde önemli bir güce sahip olabilir. Şimdiye kadar, spor ve genetik arasındaki ilişkiye yönelik birçok genetik belirteç tanımlanmıştır. Bunlar otozom, gonozom kromozomlarda ve mitokondride lokalize olabilir. Mitokondri kendi DNA’sı, RNA’sı ve ribozomu olan çift katmanlı bir hücre organelidir. mtDNA, çekirdekte bulunan DNA’ya kıyasla hem daha az nükleotitli hem de daha az gene sahiptir. Buna rağmen mtDNA’daki genler sportif performans üzerinde kritik öneme sahip olabilir. Çalışma sonunda mtDNA’daki haplogrupların ve bazı polimorfizmlerin sportif performans üzerinde önemli regülatörler olabileceği sonucu tespit edilmiştir. Bu durum, sporcuların düşük, orta ve yüksek şiddetteki performans karakteristiklerini önemli ölçüde belirleyebilir. Sonuç olarak, mtDNA’daki genler mitokondriyal biyogenezi etkileyerek, sporcuların dayanıklılık kapasiteleri üzerinde önemli etkilere sahip olabilir. Bu alanda sağlam metodolojilere dayalı klinik çalışmaların yapılması spor bilimlerine değerli katkılar sağlayabilir.
