Yagmur CAM, Miray GOBEKLİOGLU, Merve GIRGIN, Alper TUGRAL, Ozden GOKCEK
Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2026;14(2):135-145
Amaç: Bu çalışmanın amacı, fizyoterapi öğrencilerinin klinik staj uygulamaları sırasında algıladıkları kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını (PMSD), ergonomik farkındalığını, yorgunluğunu ve yaşam kalitesini değerlendirmekti. Gereç ve Yöntem: Üç farklı devlet üniversitesinden 163 öğrenci, Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi (CMDQ)'ni, 0-10 arasında puanlanan spesifik ergonomik farkındalık sorularını, Yorgunluk Etki Ölçeği (FIS)'ni ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu-Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR)'nu yüz yüze tamamladı. Sonuçlar: Öğrencilerin %31,9'u düzenli egzersiz yapmaktaydı ve boyundaki şiddetli kas-iskelet sistemi şikayetleri egzersiz yapmayanlarda anlamlı derecede daha yüksekti (%79,6 vs. %20,4). Şiddetli şikayetler kadınlarda boyunda (p<0,001), sağ omuzda (p= 0,024), sol omuzda (p=0,023), üst sırtta (p< 0,001) ve sağ üst kolda (p= 0,007) daha yaygındı. Ergonomik farkındalık sorularının ortalama puanları 4,02-6,07 arasında değişkenlik gösterdi. FIS sosyal alt alan puanı diğer alt alanlardan (sosyal vs. bilişsel ve sosyal vs. fiziksel (p< 0,001)) anlamlı derecede yüksekti. FIS toplam puanı, tüm WHOQOL-BREF alt alanlarıyla anlamlı ve negatif korelasyon gösterdi (fiziksel (r= -0.675,p< 0.001), psikolojik (r= -0.431,p< 0.001), sosyal (r= -321,p< 0.001), çevresel (r= -0.498,p< 0.001 ). WHOQOL-BREF fiziksel alt alanı, düzenli egzersiz alışkanlıklarıyla anlamlı derecede korelasyon gösterdi (r=-0.162,p= 0.039). Tartışma: Erken dönemden itibaren fiziksel aktivite alışkanlıkları edinmek ve ergonomik prensiplere dikkat etmek, fizyoterapistlerin fizyoterapi uygulamaları sırasında deneyimleyebilecekleri PMSD'ler, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir.
