Gülten KORKMAZ, Funda CERAN, Mürüvvet Seda AYDIN, Sertan AKGÜN, Kerim KIZILKAYA, Ahmet CEYLAN, Fahir ÖZTÜRK, Simten DAĞDAŞ, Gülsüm ÖZET
Türkiye'de Lösemi Lenfoma Miyelom Araştırmaları Dergisi - 2026;10(2):29-36
Amaç: Otolog hematopoetik kök hücre nakli (OHKHN) sonrası idame tedavisi, multipl miyelomda (MM) ilerlemesiz sağkalımı (PFS) uzatan önemli bir tedavi yaklaşımıdır. Standart riskli (SR) MM'de lenalidomid (LEN) standart idame tedavisi olarak önerilmekle birlikte, bortezomib (BOR) bazı hasta gruplarında alternatif olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, SRMM hastalarında OHKHN sonrası uygulanan LEN ve BOR idame tedavilerinin etkinlik ve güvenlilik sonuçlarının karşılaştırılması amaçlandı. Hastalar ve Yöntem: Mart 2017-Eylül 2023 tarihleri arasında merkezimizde IMWG kriterlerine göre SRMM tanısı alan ve OHKHN yapılan 45 hasta retrospektif olarak değerlendirildi, rutinde SRMM'de LEN idame tedavisi kullanılmaktadır. Ancak sekonder primer malignite riski yüksek olarak değerlendirilenler, LEN başlandıktan kısa süre sonra yan etki nedeniyle tedaviye devam edilemeyenler, kreatinin klirensi düşük olduğundan LEN dozu azaltılması gerekenler, kemik iliği hiposelüler olması nedeniyle sitopeni riski yüksek olan hastalar ve ciddi kateter trombozu olan bir hastaya BOR idame tedavisi seçilmiştir. Hastaların 24'ü LEN, 21'i BOR idame tedavisi aldı. Primer sonlanım noktası PFS, sekonder sonlanım noktaları genel sağkalım (OS) ve tedavi ilişkili toksisiteler olarak belirlendi. Sağkalım analizleri Kaplan-Meier yöntemiyle yapıldı. Bulgular: Hastaların medyan yaşı 61 (42-73) yıl idi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, ISS ve R-ISS evreleri, plazmositom varlığı ve nakil öncesi/sonrası yanıt oranları açısından anlamlı fark saptanmadı. Medyan takip süresi LEN grubunda 52.2 (24.2-99.6) ay, BOR grubunda 51.1 (23.4-73.9) ay idi. Kaplan-Meier analizine göre medyan PFS LEN grubunda 48.8 ay [%95 güven aralığı (GA): 38.6-57.0], BOR grubunda 46.1 ay (%95 GA: 36.8-53.4) olarak bulundu ve gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p= 0.645). Takip süresince yalnızca bir ölüm olayı gözlendiği için medyan OS'ye ulaşılamadı. Tedavi ilişkili yan etki oranı LEN grubunda BOR grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (%50'ye karşı %4; p= 0.037). LEN grubunda en sık nötropeni, trombositopeni ve dermatolojik toksisiteler; BOR grubunda ise periferik nöropati ve herpes zoster enfeksiyonu ön plandaydı. Sonuç: Standart riskli MM hastalarında OHKHN sonrası LEN ve BOR idame tedavileri benzer PFS sonuçları sağlamıştır. Bununla birlikte, LEN grubunda tedavi ilişkili toksisite daha sık izlenmiştir. İdame tedavi seçimi yapılırken yalnızca hastalık riski değil, toksisite profili, komorbiditeler ve hasta özellikleri de dikkate alınmalıdır. Bulguların daha büyük, prospektif ve randomize çalışmalar ile doğrulanması gerekmektedir.
