DEMET BÖREKÇİ, GÜRCAN PARACIKLI, SERAP ÇETİN ÇOBAN, FEHMİNAZ TEMEL
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi - 2019;4(1):1-12
13-14 Kasım 2014 tarihinde Kayseri ilinde üç ayrı öğrenci yurdunda bulunan 310 kişi arasında 121 kişinin zehirlenmesi ile sonuçlanan ve aynı mutfakta hazırlanan akşam yemeğinin tüketimi ile ilişkili bir salgın yaşanmıştır. Bu retrospektif kohort çalışmasını, olası nedenlerin ortaya konulması ve koruma, kontrol önlemlerinin alınması için yürüttük. Olası vaka tanımını, “13 Kasım 2014 tarihinde, üç yurtta akşam yemeği yiyen ve aynı tarihlerde bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal şikayetlerinden bir ya da daha fazlasını yaşayan kişiler” olarak belirledik. 285 kişi ile yüzyüze görüşme sağladık. Gıda elleyicilerinden burun sürüntüsü, içme sularından örnekler ve gıdalardan numuneler alınarak patojenler açısından test edildi. Erkekler kadınlardan iki kat daha fazla etkilenmişti (RR=1.6, 95%CI:1.32.1). Tavuk yemeyi ve cinsiyeti kontrol ederek bir lojistik regresyon modeli oluşturduk. Buna göre tam porsiyon patates püresi yiyenler hiç yemeyenlere göre dört kat daha fazla (ORadj3.6; 95% CI:1.67.8), yarım porsiyon yiyenler ise yemeyenlere göre üç kat daha fazla (ORadj=3.4; 95% CI:1.38.7) hastalık geliştirmişti. Kalan patates püresinde Staphylococcus aureus enterotoksini ve Bacillus cereus üredi. Dolayısı ile bu salgın, kontamine patates püresinin tüketimi ile ilişkili görünmektedir. Bu salgının Stafilokok enterotoksini ve Bacillus cereus ile kontamine patates püresinden kaynaklanmış olduğu düşünülmektedir. Halk Sağlığı eylemi olarak mutfakta yönetmeliklere göre düzenlemeler yapıldı. Yurt yönetimine idari para cezası verildi. Gıda elleyicilerinin hijyen sertifikası eğitimi almaları sağlandı.
