Büşra SAYGIN, Gülay KORUKLUOĞLU, Nilay ÇÖPLÜ, Bedia DİNÇ
Mikrobiyoloji Bülteni - 2026;60(3):275-286
Son yıllarda invaziv grup A streptokok (iGAS) ve kızıl olgularında bildirilen artışla birlikte Streptococcus pyogenes enfeksiyonları klinik ve epidemiyolojik önemini sürdürmektedir. Bu çalışmada, olası bir S.pyogenes salgınında hem hızlı sonuç alma hem de maliyet etkin bir yaklaşım sunması nedeniyle dizileme yöntemine alternatif olarak kullanılabilecek gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu [real-time polymerase chain reaction (Rt-PCR)] yöntemiyle emm tiplendirmesinin kapsayıcılığını araştırmak amaçlanmıştır. İzolatların emm tip dağılımı belirlenerek, yerel epidemiyolojik verilere güncel katkı sağlanması ve çalışmanın yapıldığı döneme ait aşı kapsayıcılığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Şubat 2024-Mayıs 2024 tarihleri arasında çeşitli klinik örneklerden elde edilen 106 S.pyogenes izolatında, Centers for Disease Control and Prevention protokolüne göre tasarlanan kuadripleks Rt-PCR kiti kullanılarak emm tiplendirmesi yapılmış ve yaygın görülen 20 emm tipinin varlığı araştırılmıştır. Rt-PCR ile belirlenen emm tiplerinin doğrulanması amacıyla her emm tipinden bir izolat ve Rt-PCR ile emm tipi belirlenemeyen 31 izolata dizi analizi yapılmıştır. Antimikrobiyal duyarlılık testleri disk difüzyon yöntemiyle çalışılmıştır. Hastaların %81.1'i pediyatrik yaş grubunda yer alırken, iGAS enfeksiyonlarının %64.8'i erişkin hastalarda saptanmıştır. Rt-PCR yöntemiyle S.pyogenes izolatlarının %70.8'inde emm tipi belirlenmiştir. Tiplendirmeyi temsilen yapılan dizi analizi sonuçları Rt-PCR sonuçları ile uyumlu bulunmuştur. Dizi analizi verilerinin de dahil edilmesiyle toplam 12 farklı emm tipi saptanmış; baskın tip emm3 olup bunu emm2, emm6 ve emm89 izlemiştir. emm tipi belirlenen izolatlar dikkate alındığında 30-valanlı aşının kapsayıcılığı %100 olarak hesaplanmıştır. Tüm izolatlar penisiline duyarlı bulunurken; tetrasikline %12.3, eritromisine %2.8 ve klindamisine %1.9 oranında direnç tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Rt-PCR temelli emm tiplendirmesi dizi analizi imkanı olmayan merkezlerde S.pyogenes için güvenilir, hızlı ve uygulanabilir bir alternatif sunmaktadır. Primer ve prob tasarımlarının ülkemizde dolaşımda olan S.pyogenes izolatlarını kapsayacak şekilde yapılmasıyla Rt-PCR kitinin tiplendirme başarısının artırılabileceği düşünülmektedir. Yerel epidemiyolojik verilerin sürekliliğinin sağlanması açısından laboratuvar temelli aktif bir sürveyans sistemi geliştirilmesi önem taşımaktadır.
