Pratixa PATEL, Arindam PAUL
Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy - 2026;46(1):27-38
Diyabetes mellitus (DM), kronik hiperglisemi nedeniyle sıklıkla diyabetik retinopati (DR) gibi komplikasyonlara yol açan, giderek artan küresel bir sağlık sorunudur. DR, oksidatif stres, mikrovasküler hasar ve inflamasyon ile ilişkilidir. Doğal bir polifenolik antioksidan olan humik asit (HA), serbest radikal süpürücü özellikler göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, HA'nın streptozotosin (STZ) ile indüklenen diyabetik sıçanlarda DR'ye karşı koruyucu etkisini değerlendirmektir. DR, tek doz intraperitoneal STZ (55 mg/kg) ile indüklenmiştir. Diyabetik sıçanlar 90 gün boyunca 100, 500 ve 1000 mg/kg dozlarında oral HA ile tedavi edilmiştir. Kan şekeri, HbA1c, vücut ağırlığı, toplam kolesterol (TC), trigliserit (TG) ve retinal morfometri gibi temel parametreler ölçülmüştür. HA tedavisi kan şekeri seviyelerini önemli ölçüde düşürmüş, vücut ağırlığını iyileştirmiş ve lipid profillerini normalleştirmiştir. Ayrıca, lipid peroksidasyonunu azaltarak ve antioksidan seviyelerini artırarak oküler dokulardaki oksidatif stresi düşürmüştür. Histolojik analiz, HA tedavisini takiben retinal yapıda belirgin bir iyileşme olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, HA'nın metabolik dengeyi iyileştirerek, oksidatif stresi azaltarak ve retinal bütünlüğü koruyarak DR'ye karşı koruyucu bir etki gösterdiğini ve diyabetle ilişkili oküler komplikasyonlarda terapötik bir ajan olarak potansiyelini ortaya koymaktadır.
