Türk Medline
ADR Yönetimi
ADR Yönetimi

STRES VE BEYİN: PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA KORTİZOLÜN YERİ

ÖZLEM DAL, MEHMET EMİN DEMİRKOL,

Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi - 2024;4(2):44-51

Çukurova Üniversitesi, Adana, Türkiye

 

Kortizol, stres yanıtında önemli bir rol oynayan bir glukokortikoiddir ve hipotalamus-pituiter-adrenal (HPA) aks üzerinden kontrol edilir. Bu eksendeki aksaklıklar, endokrin, kardiyovasküler, immünolojik ve nörolojik sistemlerde çeşitli patolojilere yol açabilir. Son yıllarda birçok psikiyatrik hastalığın patofizyolojisinin daha iyi anlaşılmasıyla, kortizolün özellikle kronik stresle bağlantılı olarak bu hastalıklarla ilişkisi önemli bir araştırma konusu olmuştur. Çalışmalar, kronik stres ve yüksek kortizol seviyelerinin beyinin özellikle hipokampüs, amigdala ve prefrontal korteks gibi bölgelerde olumsuz değişimlere neden olabileceğini göstermektedir. Derlemede kortizol ve psikiyatrik hastalıklar arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir başlık altında toplayarak stresin insan sağlığına kısa süreli ruhsal sıkıntı olmaktan çok öte etkilerine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Bu makalede, kortizol ile ilişkili psikiyatrik hastalıkların patofizyolojisi, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları ele alınmaktadır.