Mustafa ARSLAN, Çiçek HOCAOĞLU
Troia Tıp Dergisi - 2026;7(1):36-48
Özet Bu derlemede, stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerindeki etkisi psikonöroimmünolojik açıdan incelenmiştir. Psikolojik stresin bağışıklık sistemi ile deri arasındaki ilişkileri hangi mekanizmalarla etkilediği, başlıca inflamatuar deri hastalıkları özelinde literatür bilgileri eşliğinde değerlendirilmiştir. Bu hastalıkların patogenezinde stresin rolü, alevlenmeler üzerindeki etkisi ve tedaviye yanıt açısından önemi literatür bulguları eşliğinde sunulmuştur. Ayrıca stres yönetimi yaklaşımlarının inflamatuar deri hastalıklarının prognozuna etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda dermatoloji polikliniklerinde ciddi bir hasta popülasyonu oluşturan psöriazis, atopik dermatit, akne vulgaris, rozasea, ürtiker, seboreik dermatit ve liken planus hastalıklarında psikolojik stresin bu hastalıkların alevlenmelerindeki ve seyrindeki rolleri üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın sonuçları ve literatürdeki bulgular, ciltte kolaylıkla fark edilebilen dermatolojik lezyonların kişilerde utanç ve suçluluk duygularını tetikleyebildiğini ve psikolojik stresi artırdığını; bu artan stres düzeyinin ise hastalığın alevlenmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu karşılıklı etkileşimle oluşan kısır döngünün kırılabilmesi için dermatolojik hastalıkların taşıdığı psikolojik yükün klinisyenler tarafından göz ardı edilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle hem dermatolojik hem de psikolojik tedavi yaklaşımları birlikte ele alınmalıdır. Özellikle doğru hasta gruplarında, hastalığa özgü şiddet skorlamalarının yapılması ve psikolojik belirtilerin geçerli ölçeklerle taranması, ardından bireyselleştirilmiş psikiyatrik müdahalelerin uygulanması, erken dönemde gerçekleştirildiğinde hem yaşam kalitesinin iyileştirilmesine hem de hastalığın seyrinin olumlu yönde etkilenmesine katkı sağlayabilir.
