Ergül AKGÖK, Neylan ZİYALAR, Ziyaettin ERDEM, Kenan KAYA, Mete Korkut GÜLMEN
Adli Tıp Bülteni - 2026;31(2):198-204
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde suç korkusu ve mağduriyet risk algısının düzeyini belirlemek ve bu algıyı etkileyen bireysel ve çevresel faktörleri incelemektir. Bu kapsamda, suç korkusunun doğrudan mağduriyet deneyiminden mi yoksa algılanan risk ve çevresel faktörlerden mi etkilendiği araştırılmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışma, Çukurova Üniversitesi'nde öğrenim gören 496 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Suç Korkusu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, suç korkusunu yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla çok değişkenli analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Bulgular: Katılımcıların suç mağduriyet korkusu ve risk algısı düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların tüm alt boyutlarda erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yaş grupları arasında anlamlı fark bulunurken (p<0,05), eğitim düzeyine göre fark saptanmamıştır (p>0,05). Doğrudan mağduriyet deneyiminin suç korkusu üzerinde anlamlı etkisi bulunmazken, güvensiz hissetme düzeyini artırdığı belirlenmiştir (p<0,05). Buna karşılık, algılanan fiziksel ve sosyal düzensizlik değişkenlerinin suç korkusu ve mağduriyet risk algısı ile daha güçlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Algılanan fiziksel ve sosyal düzensizlik arttıkça suç korkusu ve risk algısı düzeylerinin arttığı görülmüştür. Değişkenler arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Suç korkusu ve mağduriyet risk algısının, doğrudan mağduriyet deneyiminden ziyade bireysel ve çevresel faktörlerle ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgu, suç korkusunun yalnızca deneyim temelli değil, aynı zamanda algısal ve çevresel belirleyicilerle şekillendiğini göstermektedir. Bu nedenle suç korkusunun azaltılmasına yönelik politikaların, kentsel çevrenin düzenlenmesi ve sosyal bağların güçlendirilmesine odaklanması gerekmektedir. Elde edilen sonuçlar, suç korkusunun adli süreçlere başvuru davranışı ve mağduriyet bildirimi üzerinde dolaylı etkileri olabileceğini düşündürmektedir.
