Aysun YILMAZLAR
Anestezi Dergisi - 2026;34(1):70-73
Sağlık hizmetlerinde sürdürülebilirlik ve yalın yönetim uygulamalarının öneminin giderek arttığı günümüzde, anestezide kullanılan azot protoksitin (N?O) güçlü bir sera gazı olarak iklim değişikliğine ciddi katkı sağladığı bilinmektedir. Azot protoksit; uzun atmosferik ömrü, küresel ısınma potansiyelinin yüksekliği ve ozon tabakasını inceltici etkisi nedeniyle çevresel açıdan önemli bir risk oluşturmaktadır. Avrupa ve Amerika'daki anestezi dernekleri ile Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği, karbon ayak izinin azaltılması ve sürdürülebilir anestezi uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla N?O kullanımının sınırlandırılmasını ve alternatif tekniklerin tercih edilmesini önermektedir. Bu doğrultuda hastanemizde N?O kullanımı kademeli olarak azaltılmış, 2024 yılında tüketim %46 azalmış; 2025 yılı itibarıyla tamamen sonlandırılmıştır. Bu uygulama sonucunda bir yıllık süreçte 348 tonun üzerinde karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu azaltılmış, tıbbi gaz tedariği ve takibiyle ilgili iş yükü ortadan kalkarak süreçler yalınlaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, sürdürülebilir, yeşil ve yalın ameliyathane hedefi doğrultusunda N?O'dan vazgeçilmesinin hem çevresel hem de operasyonel açıdan önemli kazanımlar sağladığını göstermektedir. Bu yaklaşımın Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hâlinde ülke çapında anlamlı çevresel faydalar elde edileceği düşünülmektedir.
