Gülay ORUÇ
İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;4(2):70-83
Bu çalışma, tek ebeveynli ailelerin gündelik yaşamlarını sürdürürken geliştirdikleri hayatta kalma stratejilerini sosyolojik bir bakışla inceleyen tematik anlatısal bir derlemedir. Tek ebeveynlik; aile kurumundaki dönüşüm, sınıfsal eşitsizlikler, toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü, bakım emeğinin örgütlenmesi, güvencesiz istihdam, sosyal dışlanma ve refah düzenlemeleriyle ilişkili bir toplumsal konum olarak ele alınmıştır. Bulgular üç düzeyli bir analitik modelle değerlendirilmiştir: mikro düzeyde bütçe, bakım, zaman ve aile içi roller; ilişkisel düzeyde akrabalık, arkadaşlık, komşuluk ve kurumsal bağlantılar; yapısal düzeyde emek piyasası, toplumsal cinsiyet düzeni, bakım rejimi ve sosyal politika incelenmiştir. İncelenen çalışmalar, tek ebeveynli hanelerin bu düzeyler arasında kaynakları harekete geçirerek etkin pratikler geliştirdiklerini; ancak söz konusu pratiklerin gelir, mülkiyet, bakım hizmetleri, sosyal ağlar ve toplumsal cinsiyet normları tarafından sınırlandırıldığını göstermektedir. Bu nedenle hayatta kalma stratejileri, tek ebeveynlerin özneleşme kapasitesi ile onları kuşatan yapısal sınırlılıkların kesişiminde oluşan ilişkisel toplumsal pratikler olarak değerlendirilmelidir.
