TEK SAĞLIK KAVRAMI İLE İLİŞKİLİ TEZLERİN İNCELENMESİ: TÜRKİYE

Filiz SELEN

Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;9(12):1-7

Department of Nursing, Faculty of Health Science, Selçuk University, Konya, TURKEY

 

Giriş: Tek Sağlık kavramı küresel olarak ulaşılması hedeflenen güncel bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hemşirelik biliminin temel kavramları olan insan, çevre, sağlık ve hastalık dikkate alındığında Tek Sağlık yaklaşımı ile yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Hemşirelik bilimi kapsamında Tek Sağlık kavramıyla ilişkilendirilmiş çalışmalarda durum değerlendirmesi önemlidir. Amaç: Bu çalışmada, Tek Sağlık yaklaşımının hemşirelik mesleği ile etkileşiminin güçlü olduğu düşünülerek, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi sisteminde kayıtlı tez çalışmalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın evrenini 1950-2025 yılları arasında tüm bilim dallarında yapılan ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezine kayıtlı tez çalışmaları oluşturmuştur. "Tek Sağlık" ve "One Health" anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Retrospektif olarak yapılan literatür taramasında, 4 yüksek lisans, 1 doktora, 1 tıpta uzmanlık tezleri saptanmıştır. Verilerin analiz sonucuna göre özetleme yapılmıştır. Bulgular: Taranan tezlerden 3 yüksek lisans ve tıpta uzmanlık tezleri kesitsel tanımlayıcı, 1 yüksek lisans tezi tanımlayıcı ve yarı yapılandırılmış görüşme, doktora tezi ise metodolojik yöntemlerle yapılmıştır. Yüksek lisans tezlerinden üçü Sağlık Bilimleri Enstitülerinin Tek Sağlık, Farmasötik Mikrobiyoloji, Halk Sağlığı, bir tanesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Güvenliği, doktora tezi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çevre Sağlığı, tıpta uzmanlık tezi ise Aile Hekimliği Ana Bilim Dallarında yürütülmüştür. Sonuç: Ülkemizde farklı bilim dallarının Tek Sağlık kavramını incelediği lisansüstü tezlerin sayısı sınırlı olmakla birlikte, hemşirelik bilimi ile ilgili henüz lisansüstü düzeyde çalışmaların olmadığı görülmüştür. Hemşirelik temel kavramlarını yakından ilgilendiren Tek Sağlık kavramı konusunda hemşirelik eğitiminin gerek lisans gerek lisansüstü gerek de klinik düzeyde etkin hale getirilmesi önerilmektedir.