KÜBRA GÜMÜŞ, AYDAN ÇEVİK VAROL, EDA ÇELİK GÜZEL
Smyrna Tıp Dergisi - 2024;9(3):8-15
Amaç: Bu çalışmada yetişkin bireylerde dispepsi sıklığının belirlenmesi ve dispepsinin demografik ve sosyoekonomik özellikler, yeme alışkanlıkları ve uyku düzeni gibi faktörlerle ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel ve prospektif tipte olup tek merkezlidir. Çalışmada üçüncü basamak hastane Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası toplam 340 katılımcıya 56 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Veriler SPSS.23 (IBM Inc., Chicago, IL, ABD) programına aktarılarak kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler ki kare test analizi ile incelenmiştir. Bütün analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 değeri kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılanların 133ü (%39,1) erkekti, yaş ortalaması 36,4±13,6 idi. Katılımcıların 119una (%35,0) dispepsi tanısı konuldu. Dispesi tanılı kişilerin %62,2sinde postprandiyal dolgunluk, %41,2inde epigastrik ağrı-yanma vardı. Dispepsi bulgusu olan katılımcı oranı 45 yaş üzeri gruplarda (p<0,001), fazla kilolu ve obezlerde (p<0,001), ilköğretim mezunu ve altındaki düzeyde eğitim görmüş olanlarda (p<0,001), çalışanlarda (p=0,001), evlilerde (p=0,001), evde iki kişi yaşayanlarda (p=0,042), 10 seneden fazla süredir sigara içenlerde (p=0,008), yemeği hızlı yiyenlerde (p=0,001), yemeklerde baharat kullananlarda (p=0,016), kronik hastalığı olanlarda (p<0,001), sürekli ilaç kullananlarda (p<0,001) ve ayda 1-2 kez ya da daha sık olarak non-steroid anti-inflamatuar ilaç alanlarda (p<0,001) diğer gruplara göre anlamlı yüksek bulundu. Tartışma: Çalışmada elde edilen bulgular dispepsiye yol açan en önemli faktörlerin yaş ve vücut kitle indeksi olduğu, yaşla birlikte kronik hastalıkların eklenmesi ve sürekli ilaç kullanımının dispepsi gelişmesine katkı sağladığı, ek olarak eğitim düzeyi ve yapılan iş gibi bazı sosyokültürel faktörlerin ve bir takım yeme alışkanlıklarının dispepsi gelişimine etki edebildiğini göstermektedir.
