TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI EĞİTİM PROGRAMININ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIĞI VE PROBLEMLİ MEDYA KULLANIM DURUMLARINA ETKİSİ

Hatice UZSEN, Merve KOYUN, Esra TURAL BÜYÜK

Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(3):366-382

Ondokuz Mayis University, Samsun

 

Giriş: İnternet ve medya araçları yetişkinler ve çocuklar tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Amaç: Üniversite öğrencilerinin katılımıyla ilkokul ve ortaokul öğrencilerine ve ebeveynlerine uygulanan teknoloji bağımlılığı eğitim programının bireylerin internet bağımlılığı ve problemli medya kullanım durumlarına etkisini araştırmaktır. Yöntem: Araştırma 2022-2024 yılında, yarı deneysel araştırma olarak yürütülüştür. İlkokul ve ortaokul öğrencilerine üniversite öğrencilerinin katılımıyla Teknoloji Bağımlılığı Eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırmanın diğer aşamasında ise örnekleme dahil edilen öğrencilerin ebeveynlerine Teknoloji Bağımlılığı konusunda Google Classroom üzerinden çevrimiçi eğitim verilmiştir. Bireylere eğitim öncesi ve sonrası "Digital Bağımlılık Ölçeği, İnternet Bağımlılığı Ölçeği ve Problemli Medya Kullanım Ölçeği" uygulanmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası elde edilen verilerin karşılaştırılmasında eşleştirilmiş örneklem t-testi kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin teknoloji bağımlılığı eğitim programı öncesi dijital bağımlılık ölçeği puan ortalaması 47.42+/-16.19, eğitim sonrası 45.07+/-18.31'dir. Tüm öğrencilerin ve ilkokul öğrencilerinin teknoloji bağımlılığı eğitim programı öncesi ve eğitim sonrası dijital bağımlılık ölçeği puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p?0.05). Ebeveynlerin çevrimiçi teknoloji bağımlılığı eğitim programı öncesi ve sonrası İnternet Bağımlılığı Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmemiştir (p>0.05). Sonuç: Öğrencilerin dijital bağımlılık durumlarının orta düzeyde olduğu, ebeveynlerin internet bağımlılığı durumlarının düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin çocuklarının problemli medya kullanım durumlarının orta düzeyde olduğunu düşündükleri saptanmıştır. Öğrencilere verilen teknoloji eğitim programının öğrencilerin internet bağımlılığı düzeylerini olumlu etkilediği belirlenmiştir. Çocukların ve velilerin dijital farkındalıklarının eş zamanlı olarak artırılması için okul hemşireliği tarafından eğitim planlanması önerilmektedir.