Aydan Topal, Mehlika Berra Özberk Pamuk, Hasan Doğan, Çetin Kürşad Akpınar
Türk Beyin Damar Hastalıkları Dergisi - 2025;31(3):141-146
Amaç: Tekrarlayan iskemik inme, inme başlangıcından en az 24 saat sonra farklı bir vasküler bölgede veya ilk inmeden en az 21 gün sonra aynı bölgede ortaya çıkan yeni bir iskemik olay olarak tanımlanır. Bu olgular, sekonder koruma stratejilerinin etkinliğini sınırlamakta; etiyolojik alt tiplerde zamanla gözlenen değişimler ise altta yatan patofizyolojik mekanizmaların anlaşılmasını güçleştirmektedir. Bu çalışmanın amacı, tekrarlayan iskemik inme hastalarında etiyolojik alt tiplerin zaman içindeki değişimini ve bu değişimin tekrarlama süresiyle ilişkisini analiz etmektir. Yöntemler: Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, tekrarlayan iskemik inme tanısı almış 94 hasta dahil edildi. Klinik ve radyolojik veriler geriye dönük olarak incelendi. İlk ve sonraki inme alt tipleri karşılaştırıldı; hastalar lezyon lokalizasyonu ve tekrarlama sürelerine göre kategorize edildi. İlişkiler ki-kare yöntemi kullanarak test edildi ve başlangıç ile rekürren TOAST alt tiplerinin eşleştirilmiş karşılaştırmaları için McNemar testi uygulandı. Bulgular: Toplam 43 hastada (%45,7) alt tip değişikliği görüldü. En sık geçiş kriptojenik inmeden kardiyoembolik inme grubunaydı (%29,8). McNemar testi bu geçişin anlamlı olduğunu gösterdi (P < .001). Başlangıçta kriptojenik olanların %63'ü ilk yıl içinde tekrarladı ve çoğu kardiyoembolik olarak yeniden sınıflandı. Kardiyoembolik grupta alt tip sabit kaldı (%100 tutarlılık). Bu grupta rekürrens daha erken olma eğilimindeydi ancak anlamlı değildi (P = .629). Sonuç: Kriptojenik inmeden kardiyoembolik inmeye geçiş en sık gözlenen değişimdi ve bu durum, başlangıçta kriptojenik olarak sınıflanan vakaların önemli bir kısmında gizli kardiyoembolik nedenler bulunabileceğini düşündürmektedir. Bulgular, uzun süreli kardiyak izlem ve tanısal sınıflandırmaların zaman içinde yeniden değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
