DENİZ SARP BEYAZPINAR, ALİ HARMAN, NUKHET AKOVALI, OZGUR ERSOY, CAĞRI KAYIPMAZ, BAHADIR GULTEKİN, HAKKI TANKUT AKAY
Turkish Journal of Vascular Surgery - 2018;27(2):71-77
Amaç: Bu çalışmada karotis arter darlığında izlediğimiz tedavi yöntemlerimiz ve tedavi sonrası tekrarlayan darlıklardaki yaklaşımlarımız sunuldu. Hastalar ve Yöntemler: Ocak 2003 - Haziran 2017 tarihleri arasında karotis arter darlığı nedeni ile müdahale edilen 557 hasta (304 erkek, 253 kadın; ort. yaş 68.2 yıl; dağılım, 54-82 yıl) retrospektif olarak değerlendirildi. Toplam 392 hastaya karotis arter endarterektomisi (KAE) yapılırken, 165 hastaya karotis arter stentleme (KAS) uygulandı. Toplam 392 hastanın 34üne (%8.6) eversiyon, 188ine (%47.2) yama ile kapatma ve 170ine (%43.3) primer kapatma yapıldı. Karotis arter stentleme yapılan 165 hastanın 114üne (%69) wallstent ve 51ine (%31) nitinol stent uygulandı. Her iki grupta tekrarlayan karotis arter darlıkları (KAR) ve tedavi yöntemlerinin riskleri incelendi. Bulgular: Toplam 29 hastada (%5.2) KAR saptandı. Bu hastaların sekizi (%4.84) KAS grubundan iken, 21i (%5.35) KAE grubunda idi. Primer kapatma yapılan hastalarda tekrar müdahale ihtiyacı %9.4 oranında (n=16) iken, bu oran eversiyon yapılan hastalarda %5.88 (n=2) idi. Yama ile kapatılan hasta grubunda tekrar müdahale ihtiyacı ise %1.59 (n=3) idi. Tekrarlayan karotis arter darlığı gelişen 26 hastaya endovasküler girişim yapılırken, iki hastaya tekrar cerrahi girişim yapıldı. Cerrahi girişim yapılan hasta grubunda mortalite izlenmedi. İki hastada da yalnızca sinir hasarı görüldü. Tekrarlayan karotis arter darlığı nedeni ile endovasküler girişim yapılan hasta grubunda da mortalite izlenmedi; ancak bir hastada majör inme gelişti. Sonuç: Karotis arter darlıklarında altın standart tedavi yöntemi KAEdir. Komorbidite ve mortalitesi yüksek olan hastalar ve KARde endovasküler tedavi yöntemleri KAEye iyi bir alternatiftir.
