Binnur AKİF, Nesrin KOLUKIRIK, Sinem BÜYÜKSAATÇI KİRİŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;30():500-521
Amaç: Teknolojik gelişmeler, tematik yapılar ve küresel araştırma trendlerine odaklanarak, kapsamlı bir bibliyometrik analiz yoluyla tele-tıp, güvenlik ve gizlilik kesişimini incelemektir. Yöntem: Bu çalışma; tele-tıp güvenliği araştırmalarındaki yayın eğilimlerini, tematik yapıları, anahtar kelime kalıplarını ve yazar, kurum ve ülke düzeyindeki katkıları inceleyen bir bibliyometrik analizdir. Sağlık hizmetleri, tele-tıp ve bilgi teknolojisi literatürünü kapsayan bilimsel veri tabanlarından 2014 ile Nisan 2026 tarihleri arasında yayınlanmış toplam 10.641 hakemli makale elde edilmiştir. Çalışmada; temel, uzmanlaşmış, yönlendirici ve gelişmekte olan araştırma alanlarını belirlemek için eş zamanlılık analizi ve tematik haritalama kullanmıştır. Bilimsel üretim, işbirliği kalıpları, anahtar kelime yapıları ve tematik gelişmeyi analiz etmek için bibliyometrik araçlardan yararlanılmıştır. Bulgular: 2020'den sonra araştırma hacmi önemli ölçüde artmış olup, bu durum COVID-19 pandemisi sırasında ve sonrasında teletıp ve dijital sağlık hizmetlerinin artan rolünü yansıtmaktadır. Bulgular, "teletıp," "gizlilik," "güvenlik," "dijital sağlık," "mHealth" ve "tele sağlık" kelimelerinin alandaki en sık ve etkili anahtar kelimeler arasında olduğunu göstermektedir. Tematik harita, güvenlik, gizlilik ve blok zincirinin uzmanlaşmış niş temalar olarak ortaya çıktığını, yapay zeka, makine öğrenimi, derin öğrenme, büyük veri ve etiğin ise teletıp güvenliği ve gizlilik araştırmalarıyla daha güçlü entegrasyon gerektiren gelişmekte olan alanları temsil ettiğini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca, çeşitli yazarların, kurumların, dergilerin ve ülkelerin geniş katkılarını ortaya koyarak, bu araştırma alanının çok disiplinli ve küresel doğasını doğrulamaktadır. Sonuç: Tele-tıp güvenliği araştırmaları, dijital sağlık altyapılarına, gizlilik korumasına, siber güvenliğe ve hasta merkezli uzaktan bakıma artan ilgiyle birlikte hızla genişlemektedir. Gelecekteki çalışmalar; güvenlik ve gizlilik mekanizmalarını ana akım teletıp uygulamalarına entegre etmeye, güvenli veri paylaşım çerçeveleri geliştirmeye, etik ve gizliliği koruyan yapay zeka tabanlı teletıp sistemlerini güçlendirmeye ve kullanıcı kabulünde sosyokültürel, bölgesel ve dijital okuryazarlıkla ilgili farklılıkları ele almaya odaklanmalıdır. Bu yönlendirmeler, daha güvenli, daha güvenilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir dijital sağlık sistemlerinin geliştirilmesini destekleyebilir.
