Fatma Nur AYYILDIZ, Beyzanur YEŞİLYURT, Fulya Senem KARAAHMETOĞLU, Mustafa ÇÖRTÜK, Esra PEHLİVAN
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;14(4):1597-1604
Solunum egzersizlerinin kullanım amacı akciğer hacimlerinin artırılmasını sağlamaktır. Egzersizler herhangi bir alet kullanılmaksızın yapılabileceği gibi, insentif spirometre yardımıyla da benzer eforlarla gerçekleştirilebilir. Literatürde bu iki yöntemin etkinliklerinin karşılaştırıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızın amacı aletsiz solunum egzersizleri ile aletli solunum egzersizinin akciğer kapasiteleri üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya 18 - 30 yaş arasında olan, sağlıklı, genç erişkinler dahil edildi. Katılımcılar aletli solunum egzersizleri ve aletsiz solunum egzersizleri olmak üzere randomization.org internet sitesi kullanarak randomize şekilde iki gruba ayrıldı ve 8 hafta boyunca telerehabilitasyon yöntemiyle egzersiz programına alındı. Katılımcıların akciğer hacimleri solunum fonksiyon testi (SFT) ile fiziksel aktivite düzeyleri ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Formu (UFAA-KF) ile değerlendirildi. Çalışmaya toplamda 2 erkek 26 kadın olmak üzere 28 genç erişkin kişi dahil edildi. Aletli solunum egzersizi grubunda yaş ortalaması +/-21(20 -22) yıl iken aletsiz solunum egzersizi grubunda +/-22(19 -26) yıl idi (p=0,017). Aletli solunum egzersizi grubunda grup içi analizlerde tedavi sonrasında tedavi öncesine göre Tiffeneau İndeksi (FEV1 FVC), Tepe Ekspiratuar Akış (PEF) ve Ekspiratuar Akış Yüzdesi (PEF%) değerlerinde anlamlı farklılığa rastlanıldı (p=0,032, p=0,023, p=0,013). Aletsiz solunum egzersizi grubunda sadece Ekspiratuar Akış Yüzdesi (PEF%) değerlerinde anlamlı farklılık görüldü (p=0,002). Gruplar arası fark analizinde ise iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmedi (p>0,05). Telerehabilitasyon yöntemiyle uygulanan aletli ve aletsiz solunum egzersizlerinin akciğer hacimlerine olumlu etkisi vardır. Her iki yöntemden elde edilen sonuçlar benzer nitelikte olup, eşdeğer alternatifler olarak değerlendirilebilir.
