Emel TAŞVURAN HORATA, Fatma EKEN, Olgun TOPAL, İsmail ÇALIŞKAN
Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2025;36(3):307-316
Amaç: Temporomandibular disfonksiyonu (TMD) olan bireyler, özellikle Grup I, daha düşük yaşam kalitesine (YK) sahiptir. Bu çalışma, Grup I TMD'li bireylerin bireysel, fiziksel ve psikososyal özellikleri ile YK'leri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yöntem: Çalışma, Grup I TMD tanısı konan 18-65 yaş arası 73 katılımcı ile gerçekleştirildi. Bireysel (yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, TMD ile ilişkili şikayetlerin süresi), fiziksel [eklem sesleri, basınç ağrı eşiği (BAE), çene kas gücü, temporomandibular eklem hareket açıklığı (EHA), servikal EHA, ağrı şiddeti] ve psikososyal özellikleri (mental durum) ve YK'leri değerlendirildi. Ağrı şiddeti, ruhsal durum ve YK sırasıyla sayısal ağrı ölçeği, Genel Sağlık Anketi-28 (G SA-28) ve Kısa Form-36 kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Eğitim düzeyi, bireysel özellikler arasında YK ile en yüksek ilişkiyi gösterdi (r=0,243-0,336; p<0,05). BAE bazı YK parametreleri ile zayıf ilişkiliydi (r=0,238-0,278; p<0,05). Sağ ekskürsiyon kas kuvveti birçok YK parametresi ile ilişkiliydi (r=0,236-0,403; p<0,05). Sadece maksimum ısırma EHA genel sağlıkla ilişkiliydi (r=0,244; p<0,05). Ağrı şiddeti tüm YK parametreleri ile en fazla ilişkili olan parametreydi (r=-0,302 - -0,556; p<0,01). GSA-28 ile emosyonel iyilik hali (r=-0,231; p<0,01) ve enerji/canlılık (r=-0,364; p<0,05) arasında bir korelasyon tespit edildi. Sonuç: TMD'li bireylerin YK'sini artırmak için, rehabilitasyonda YK ile ilişkili tüm biyopsikososyal faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Fiziksel modaliteler ve egzersiz yaklaşımlarına ek olarak ağrı ve stres yönetimi müdahaleleri ile birlikte ağrı ile ilgili inanç ve davranışların değiştirilmesi faydalı olacaktır.
