TEMPOROMANDİBULAR EKLEM VE MANDİBULAR KONDİLE EKSTRAORAL YAKLAŞIMLARA İLİŞKİN YOUTUBE VİDEOLARININ GÜVENİLİRLİĞİ, EĞİTİMSEL KALİTESİ VE TEKNİK BÜTÜNLÜĞÜ

Aydın Onur GERÇEK, Salih Eren MERAL

EurAsian Journal of Oral and Maxillofacial Surgery - 2026;5(3):90-98

Hacettepe University, Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Temporomandibular eklem (TME) ve mandibular kondile ekstraoral cerrahi yaklaşımları gösteren, herkese açık YouTube videolarının güvenilirliğini, genel eğitimsel kalitesini ve prosedüre özgü teknik bütünlüğünü değerlendirmek ve bulguları yaklaşımlar arasında karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel içerik analizinde, dört arama terimi ("preauricular approach," "Al-Kayat Bramley approach," "endaural approach TMJ" ve "retromandibular approach") için getirilen ilk 30'ar video taranmıştır. Uygunluk kriterlerini karşılayan videolar, Amerikan Tıp Birliği Dergisi (JAMA) kriterleri, Global Kalite Skoru (GQS) ve yeni geliştirilen 10 maddelik Temporomandibular Eklem Ekstraoral Yaklaşım Eğitim Skoru (TMJ-EAES) kullanılarak iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak değerlendirilmiş; birden fazla yaklaşım gösteren videolar her yaklaşım için ayrı değerlendirilmiştir (20 benzersiz videodan 23 değerlendirme kaydı elde edilmiştir). Skorlar Kruskal-Wallis testi ve Bonferroni düzeltmeli Dunn testi ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Getirilen 120 videodan 20'si uygunluk kriterlerini karşılamış ve 23 yaklaşıma özgü değerlendirme kaydı elde edilmiştir. Ortalama JAMA, GQS ve TMJ-EAES skorları sırasıyla 2,22 +/- 0,85, 3,96 +/- 0,71 ve 6,22 +/- 2,81 olarak bulunmuştur. Gözlemciler arası uyum, en az 0,87 sınıf içi korelasyon katsayısı ile mükemmel düzeyde saptanmıştır. JAMA ve GQS skorları yaklaşımlar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir (sırasıyla p = 0,207 ve p = 0,398). TMJ-EAES skorları anlamlı farklılık göstermiş (p = 0,027); Al-Kayat Bramley yaklaşımı retromandibular yaklaşıma kıyasla daha düşük skorlara sahip olmuştur (1,00 +/- 1,73'e karşı 8,00 +/- 1,41; düzeltilmiş p = 0,021). Sonuç: Videolar genel olarak nispeten yüksek GQS skorları göstermiş, ancak JAMA kriterlerine uyumu sınırlı-orta düzeyde kalmıştır; prosedüre özgü teknik bütünlük yaklaşımlar arasında farklılık göstermiş ve bu örneklemdeki sınırlı sayıdaki Al-Kayat Bramley videosunda daha düşük skorlar gözlemlenmiştir. Bu nedenle YouTube, yapılandırılmış cerrahi eğitim ve hakemli kaynaklarla birlikte yalnızca tamamlayıcı bir kaynak olarak kullanılmalıdır.