SERKAN YALAKİ, MEHMET SUAT YALÇIN
Akademik Gastroenteroloji Dergisi - 2020;19(3):116-122
Giriş ve Amaç: Kronik karaciğer hastalıklarının morbidite ve mortalitesi karaciğer fibrozisinin derecesi ile yakından ilişikilidir. Karaciğer fibrozisinin artık geri dönüşlü olduğu ve tedavi ile geri döndürülebildiği bilinmektedir. Bu çalışmada, kronik hepatit B hastalarındaki fibrozisin gerilemesinde potent antivirallerin etkinliği non-invaziv testler üzerinden araştırılmış; şayet iyileşme yönünde etkinlikleri varsa aralarında bir farkın olup olmadığına bakılmıştır. Gereç ve Yöntem: Karaciğer biyopsisi yapılan kronik hepatit B hastalarının tıbbi kayıtları sistematik olarak incelendi ve uygunluk açısından tarandı. Potent antiviral tedavi başlanan ve 5 yıl boyunca alan naiv hastalar seçildi. Bu hastaların çalışılan non-invaziv biyobelirteçlerinin; aspartat aminotransferaz-alanin aminotransferaz oranı, yaş/trombosit indeksi, aspartat aminotransferaz/trombosit oran endeksi, fibrozis indeks-based 4, trombosit sayımı, ortalama trombosit hacmi başlangıç, 3. yıl ve 5. yıl değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: Tenofovir ve entekavir alan hastalarda aspartat aminotransferaz/trombosit oran endeksi, aspartat aminotransferaz-alanin aminotransferaz oranı, yaş/trombosit indeksi, ortalama trombosit hacmi ve trombosit dağılımları açısından takip süresince istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (Friedman p <0.05). Bazal ve 3. yıl, bazal ve 5. yıl değerleri arasında aspartat aminotransferaz/trombosit oran endeksi, aspartat aminotransferaz- alanin aminotransferaz oranı, yaş/trombosit indeksi, ortalama trombosit hacmi ve trombosit ölçümleri açısından post-hoc ikili karşılaştırmalara göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (Wilcoxon p <0.016 Bonferroni düzeltmesi). Bu değerlerdeki olumlu gelişme açısından iki ilaç arasında belirgin bir fark saptanmadı (Mann-Whitney U, p >0.05). Sonuç: Kronik karaciğer hastalıklarının tanısında ve tedavi cevabının takibinde karaciğer biyopsisinin altın standart olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, biyopsi her zaman mümkün olmayabilir. Verilen tedavinin karaciğer histopatolojisi üzerinde yaptığı iyileşmeyi takip edebilmek için invaziv olmayan birkaç test kullanılabilir. Kronik hepatit B hastalarında fibrozisteki iyileşme üzerinde potent antiviraller etkin ancak bu etkinlik açısından aralarında fark yoktur.
