Mutlu Onur GÜÇSAV, Damla SERÇE UNAT, Ömer Selim UNAT, Hakan ALKAN
İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi - 2026;40(2):37-43
Amaç: Uzmanlık tezleri, uzmanlık eğitiminin temel bileşenlerinden biridir ve asistan hekimlerin araştırma becerilerini geliştirmeyi amaçlar. Ancak Türkiye'de tezlerin yayımlanması zorunlu değildir ve göğüs hastalıkları alanındaki uzmanlık tezlerinin akademik çıktılarına ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, göğüs hastalıkları uzmanlık tezlerinin yayımlanma oranlarının değerlendirilmesi ve yayımlanma ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif bibliyometrik çalışmada, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'ne 2013 ile 2023 yılları arasında kaydedilmiş tezler tarandı. Ancak her tezin potansiyel yayımlanma için yeterli takip süresine sahip olması amaçlandığından, 2021 yılının ortalarından sonra sunulan tezler çalışmadan dışlandı. Bu nedenle, nihai analiz 2013 ile 2021 yılları arasındaki tezleri içerecek şekilde düzenlendi. Önceden belirlenmiş dışlama kriterleri uygulandıktan sonra 446 tez nihai analize dahil edildi. Yayın durumu; Web of Science, PubMed, Google Scholar ve TR Dizin veri tabanlarında yapılan taramalarla belirlendi. Araştırma özellikleri, kurumsal değişkenler ve danışmanın akademik unvanı analiz edildi. İstatistiksel analizler uygun karşılaştırmalı testler kullanılarak yapıldı ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Toplam 446 tezin 209'u (%46,9) hakemli dergilerde yayımlanmış olup medyan yayımlanma süresi 3 yıl olarak saptandı. Deneysel çalışmaların yayımlanma oranı, klinik çalışmalara göre anlamlı derecede daha yüksekti (%73,7'ye karşı %45,7; p=0,01). Yayımlanma durumu ile araştırma konusu, kurum türü, danışmanın akademik unvanı veya çalışmanın yönü arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Yayımlanan tezlerin %32,1'si SCI-E indeksli dergilerde yer aldı. SCI-E indeksli dergilerde yayımlanmayı öngören herhangi bir yapısal ya da araştırmacıya ait değişken belirlenmedi. Sonuç: Göğüs hastalıkları uzmanlık tezlerinin yaklaşık yarısının yayımlandığı görülmüştür. Bununla birlikte çalışmamızda klinik çalışma tasarımı dışında yayın başarısını belirleyen herhangi bir bağımsız değişken bulunamamıştır. Bulgular, tezlerin yayımlanmasının birbiriyle etkileşen çok sayıda faktör tarafından belirlendiğini göstermekte ve uzmanlık eğitimi sürecinde araştırma kültürünün ve yapılandırılmış mentorluk sistemlerinin güçlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
