Şeyma Altay GÜNBAYLI, Arzu AKDEMİR
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(4):0-0
Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin cinsel perhiz davranışına yönelik karar dengeleri ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Bu analitik kesitsel çalışmada veriler, Ekim 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında İstanbul' da bir vakıf üniversitesinde üç fakülte grubundan (Sağlık Bilimleri, Mühendislik ve Doğa Bilimleri, Sosyal/Beşerî Bilimler) orantılı olarak seçilen 450 öğrenciden toplandı. Veriler Cinsellikten Kaçınma Karar Dengesi Ölçeği (CK-KDÖ) ve Cinsellikten Kaçınma Öz Yeterlilik Ölçeği (CK-ÖYÖ) ile değerlendirildi. Analizlerde Pearson korelasyonu, eşleştirilmiş ve bağımsız örneklem t-testleri, Tukey post-hoc karşılaştırmalı tek yönlü ANOVA ve çoklu doğrusal regresyon kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 21,26 +/- 2,51 yıldı ve %31,3'ü cinsel olarak aktif olduğunu bildirdi. İçsel yarar, dışsal yarar ve zarar algısı alt boyut ortalama puanlar sırasıyla 16,25 +/- 3,67, 13,01 +/- 4,01 ve 20,24 +/- 6,16 iken, ortalama öz yeterlilik puanı 23,38 +/- 5,25 idi. İçsel ve dışsal yarar madde ortalamaları neredeyse aynıydı (3,25 +/- 0,73 ve 3,25 +/- 1,00; t(449) = -0,073, p = 0,942). Öz yeterlilik, içsel yarar (r = 0,464) ve dışsal yararla (r = 0,401) pozitif, zarar algısı ile (r = -0,393; tümü p <0,001) negatif korelasyon gösterdi. Çoklu regresyon modelinde (R² = 0,380), içsel yarar (beta = 0,173, p = 0,001), dışsal yarar (beta = 0,176, p < 0,001), zarar algısı (beta = -0,141, p = 0,003) ve kadın cinsiyet (beta = 0,316, p <0,001) öz yeterlilik ile bağımsız olarak ilişkiliydi. Sonuç: Cinsel perhiz konusunda öz yeterliliği daha yüksek olan öğrenciler, cinsel perhizin yararları konusunda daha yüksek, zararları konusunda ise daha düşük puan aldılar ayrıca öz yeterlilik kız öğrenciler arasında daha yüksekti. Cinsel perhizle ilgili programlar, öğrencilerin cinsiyetini dikkate alarak içsel yarar, dışsal yarar ve zararları birlikte ele aldıklarında daha etkili olabilir.
