Tülin ÇOBAN, Banu ERSOY ŞEN
Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(1):196-212
Kanıta dayalı sağlık hizmetlerini şekillendiren kılavuzlar ve politikalar, mevcut kanıtların doğru şekilde belirlenmesini, toplanmasını ve etkili biçimde sentezlenmesini gerektirir. Sistematik derlemeler ve meta-analizler, belirli konuları özetlemek için temel araçlardır, ancak metodolojik kaliteleri değişkenlik gösterebilir. İyi yürütülen bir kanıt sentezi, karmaşık ve çok aşamalı bir süreç içerir. Bu nedenle, sistematik derleme ve meta-analiz yapmaya yönelik açık ve adım adım bir rehber geliştirmek önemlidir. Mevcut kılavuzlar çoğunlukla sistematik derlemelerin nasıl raporlanacağı ve değerlendirileceğine odaklanmakta, ancak verimli kanıt sentezi konusunda pratik rehberlik sunmamaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla, gözlemsel çalışmalar ve klinik araştırmalar için sistematik derleme ve meta-analiz yapmaya yönelik 24 adımlık bir rehber geliştirilmiştir. Rehber, somut örnekler ve ek kaynaklarla desteklenmiştir. Amacı, metodolojiyi sadeleştirmek, sağlık profesyonelleri ve araştırmacılara güvenilir araçlar sağlamak ve kanıt sentezi çalışmalarının kalitesini artırmaktır. Bu kaynak, okuyucuların süreci daha iyi anlamalarına, mevcut derlemeleri değerlendirmelerine ve tıbbi kanıtları daha etkili yorumlayıp kullanmalarına yardımcı olur.
