Hale Ankara AKTAS, Murat Levent DERELI, Gülfem BASOL, Fatih SANLIKAN, Yasmin ABOALHASAN YOLDAS, Esra KELES, Gazi YİLDİZ, Emre MAT
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi - 2026;13(2):141-148
Endometriozis, rahim dışında endometriyum benzeri dokunun varlığıyla karakterize kronik bir jinekolojik bozukluktur ve sıklıkla pelvik ağrı ve kısırlıkla ilişkilidir. Birçok tıbbi tedavi seçeneği mevcut olmasına rağmen, birçok hasta cerrahi müdahale gerektiren kalıcı semptomlar yaşamaktadır. Ağrılı pelvik semptomlar, tıbbi seçeneklere yanıt vermeyen endometriozisli kadınların tedavi arayışının ana nedenidir. Bu çalışma, ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda laparoskopik endometriozis ameliyatı öncesi ve sonrası pelvik ağrı semptomlarındaki değişiklikleri değerlendirmeyi amaçlamıştır. 1 Ocak 2018 ile 30 Eylül 2020 tarihleri arasında üçüncü basamak bir sevk hastanesinde ilaç tedavisine dirençli ağrılı pelvik semptomlar nedeniyle laparoskopik ameliyat geçiren kadınların tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelenmiştir. Toplam 82 uygun katılımcı dahil edilmiştir. Hastalar izole over endometriozisi (grup 1, n=51) veya derin infiltratif endometriozis (grup 2, n=31) olarak kategorize edilmiştir. Gruplar, görsel analog ölçek (VAS) puanlarındaki değişiklikler ve perioperatif sonuçlar açısından karşılaştırılmıştır. Ameliyat içi ve ameliyat sonrası morbiditeler, transfüzyon gereksinimleri ve diğer ameliyatla ilgili durumlar da dahil olmak üzere birincil sonuç ölçütleri olarak analiz edildi. Laparoskopik endometriozis ameliyatı, tüm pelvik ağrı semptomlarında önemli ağrı giderimi sağladı. Ameliyat sonrası VAS iyileşme derecesi gruplar arasında benzerdi, bu da semptom iyileşmesinin hastalık lokalizasyonundan bağımsız olduğunu gösteriyor. Ameliyat içi morbiditeler 2. grupta anlamlı derecede daha yüksekti, oysa ameliyat sonrası morbiditelerde anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla p=0,001 ve 0,086). Uzman ellerde yapılan laparoskopik endometriozis ameliyatı, pelvik ağrı semptomlarında önemli bir iyileşme sağlar. Tedavi, hasta merkezli, çok yönlü ve disiplinler arası bir yaklaşım kullanılarak bireyselleştirilmelidir.
