Fakhri Musayev, Zeynep Arslan, Sena Nur Kadem, Dilek Salkım İşlek, Zeynep Türkmen
Adli Tıp Bülteni - 2026;31(1):18-27
Islak mendillerin kişisel hijyen, ev içi temizlik ve gıda hizmeti uygulamalarında yaygın olarak kullanılması, 2-fenoksietanol (PhE) gibi kimyasal koruyucularla cildin sık sık maruz kalmasına neden olmaktadır. PhE, mevcut düzenleyici sınırlar dâhilinde kullanımına izin verilen bir madde olmakla birlikte, tüketici ürünlerindeki varlığına ve konsantrasyon düzeylerine ilişkin veriler sınırlıdır ve güncel, sistematik çalışmalar az sayıdadır. Bu çalışmanın amacı, valide edilmiş bir gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi (GC-MS) yöntemi kullanarak farklı kullanım kategorilerindeki ticari ıslak mendillerdeki PhE düzeylerini belirlemektir. Ürünler arasında mendil boyutlarında önemli farklılıklar bulunması nedeniyle, karşılaştırılabilir kantifikasyon sağlamak amacıyla standartlaştırılmış bir alt örnekleme yaklaşımı (2 x 2 cm) uygulanmıştır ve ürünler arasındaki koruyucu madde içeriği değişkenliği değerlendirilmiştir. Altı farklı kullanım kategorisini temsil eden toplam 30 ıslak mendil ürünü analiz edilmiştir. Yöntem, 5-30 mug/mL doğrusal çalışma aralığı (R² = 0,99), 1,49 mug/mL tespit limiti (LOD) ve 5 mug/mL tayin limiti (LOQ) göstermiştir. PhE, örneklerin 17'sinde (%56) tespit edilmiş olup, 2 x 2 cm'lik mendil ekstraktlarında konsantrasyonlar 5,00-23,80 mug/mL aralığında; tam boy mendil için hesaplanan değerler ise 916,3-6246,4 mug/mL aralığında bulunmuştur. En yüksek PhE seviyeleri, bebek mendilleri, kadın hijyen mendilleri ve küçük ölçekli yiyecek hizmeti veren işletmelerden temin edilen ıslak mendillerde gözlenmiştir. Elde edilen veriler, ticari ıslak mendiller arasında PhE içeriği bakımından belirgin bir değişkenlik olduğunu ortaya koymakta ve sık kullanılan cilt temaslı ürünlerde koruyucu madde düzeylerinin sistematik olarak analitik olarak izlenmesinin önemini vurgulamaktadır.
