HASAN ÖNAL, SEDA YILMAZ SEMERCİ, HANIM ŞEYMA TOPUZ, SERVET ERDAL ADAL
Comprehensive Medicine - 2022;14(2):180-185
GİRİŞ ve AMAÇ: Küresel ısınma ile birlikte Türkiye’de mevsimlerin yarı kurak ve tropik iklim özelliklerine doğru evrildiği, son yıllarda sonbahar ve ilkbahar hava koşul-larının yarısının kışa, yarısının da yaza benzer seyrettiği düşünülmektedir. Bu çalışmada, tip 1 diabetes mellitus klinik tanı zamanında mevsim değişikliğinin ve bu duruma hava koşullarının olası etkisinin incelenmesi amaçlandı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya İstanbul’daki çocuk endokrinoloji kliniğimizde 2014 ile 2019 yılları arasında yeni tanı almış 18 yaş altı tip 1 diabetes mellitus hastaları dahil edildi. Her hasta için klinik belirti başlangıç tarihi ve diyabet tanı mevsimi ile demografik veriler kaydedildi. Worldwheatheronline.com web sitesi kullanılarak İstanbul ilinin son beş yılındaki tip 1 diabetes mellitus tanı ayına ait aylık ortalama yağışlı gün, bulutlu gün, güneşli gün sayısı, sıcaklık ve ultraviyole indeks ortalaması saptandı. Hastaların tanı yaşı ile tanı mevsimi ve hava koşulları arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya 659 yeni tanı almış tip 1 diabetes mellitus hastası alındı. Çalışmaya alınan hastaların %50,4’ü kız (n=332), %49,6’sı (n=327) erkek idi. Mevsimlere göre yeni tanı konulan hasta sayısı sırasıyla kışın %29,1 (n=192), ilkbaharda %22,8 (n=150), yazın %17,6 (n=116) ve sonbaharda %30,5 (n=201) idi. Çalışma süresince tip 1 diabetes mellitus klinik başlangıcının kış ve sonbahar aylarında yüksek ilkbahar ve yaz aylarında düşük olduğu görülmekle beraber istatistiksel anlamı olacak şekilde 2016 yılı ve sonrasında sonbahar mevsimindeki diyabet başlangıç ağırlığının bir kısmının ilkbahar mevsimine kaymış olduğu izlendi. Ancak mevsimsel bu kayma üzerinde tanı ayına ait yağışlı gün, bulutlu gün, güneşli gün, sıcaklık ve ultraviyole indeks ortalamasının anlamlı bir etkisi saptanmadı. Tanı sırasında dört yaşın altında olan 132 hasta çalışma verilerinden çıkarılarak yapılan istatistiksel değerlendirmede sonuçların değişmediği görüldü. TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamız ile sonbahar mevsimindeki diyabet başlangıç ağırlığının bir kısmının ilkbahar mevsimine kaymış olduğu tespit edilmiş olup bu mevsimsel kaymaya hava koşullarının etkisinin olmadığı görüldü. T1DM tanısında mevsimsel özelliklerin etkisini daha iyi değerlendirebilmek için daha çok sayıda hasta içeren geniş kapsamlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.
