Aykut Bulu, Tuğçe Taşar Yıldırım
Anatolian Journal of General Medical Research - 2026;36(1):90-99
Amaç: Tip 1 diyabetes mellituslu (T1DM) erişkinlerde beslenme durumunu hem prognostik beslenme indeksi (PNI) hem de beslenme durumunu değerlendirme (CONUT) skoru üzerinden kapsamlı bir şekilde değerlendirmek ve malnütrisyon riski ile ilişkili faktörleri belirlemek. Yöntem: Retrospektif ve kesitsel tasarıma sahip bu çalışmada, iç hastalıkları polikliniğinde izlenen 262 erişkin (132 T1DM, 130 sağlıklı kontrol) değerlendirildi. Demografik özellikler ile rutin laboratuvar ölçümleri elektronik tıbbi kayıtlar ve hasta dosyalarından elde edildi. PNI ve CONUT hem sürekli hem de kategorik değişkenler olarak analiz edildi. CONUT >=2 ile tanımlanan malnütrisyon riski, ilgili metabolik ve inflamatuvar parametreler için yapılan uyarlamaları içeren tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon modelleri ile incelendi. Bulgular: T1DM'li bireylerde, kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha kötü beslenme profilleri saptandı; PNI değerleri daha düşük, CONUT skorları ise daha yüksekti (her ikisi için p<0,001). PNI'ya göre ciddi beslenme bozukluğu T1DM grubunda daha sık görülürken, optimal beslenme durumu çoğunlukla kontrol grubunda mevcuttu (p<0,001). Benzer şekilde, CONUT'a göre malnütrisyon riski T1DM'de daha yüksekti (p=0.003). Tek değişkenli analizlerde PNI ve CONUT parametrelerinin tümü bozulmuş beslenme durumuyla ilişkiliydi. Çok değişkenli modelde serum albümin, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol ve C-reaktif protein, uyarlamalar sonrası malnütrisyonun bağımsız belirleyicileri olarak kaldı. Sonuç: Erişkin T1DM hastalarında, hem PNI hem de CONUT skorlarındaki uyumlu bozukluklar beslenme indekslerinde belirgin bir kötüleşmeye işaret etmektedir. Bu tamamlayıcı beslenme belirteçlerinin rutin klinik değerlendirmelere entegre edilmesi, biyokimyasal malnütrisyonun erken tanımlanmasına yardımcı olabilir ve hedefe yönelik beslenme ile metabolik müdahaleleri destekleyebilir.
