Şengül AKDENİZ, Alev YILDIRIM KESKİN
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-8
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Tip 2 Diabetes Mellitus'lu (Tip 2 DM) hastalara yönelik tamamlayıcı ve destekleyici tıp uygulamalarına ilişkin hemşirelik tezlerini inceleyerek gelecekte yapılacak ilgili çalışmalara ve hemşirelik uygulamalarına yol göstermektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada veriler, literatür taraması sonrasında Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında "diyabet", "tamamlayıcı", "destekleyici tedavi", "bütüncül tamamlayıcı ve destekleyici tedavi", "integratif tedavi", "hemşirelik", "akupres", "masaj", "aromaterapi", "refleksoloji", "reiki", "yoga, "bitkisel tedavi" anahtar kelimeleri taranarak yapılmıştır. Tarama sonucunda Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalında 1994-2023 yılları arasında yazılmış 11 tez belirlenmiş ve tezlerin bilgilerine ulaşılmıştır. Bulgular: Çalışma sonuçlarına göre tamamlayıcı ve destekleyici tıp uygulamalarının Diyabetes Mellitus tanılı bireylerin (nöropatik ağrı, uyku ve yaşam kalitesi, kaygı, umut, bilişsel fonksiyonlar, kan şekeri düzeyini düşürmek/dengelemek, psikolojik rahatlama gibi) semptomlarında etkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Tip 2 DM'lu hastalarda akupres, aromaterapi (inhalasyon/koku), refleksoloji ayak masajı), bitkisel tedavi gibi tamamlayıcı ve destekleyici tıp uygulamalarının kullanıldığı sonucuna ulaşıldı. Kullanılan bu uygulamaların; kan şekeri düzenleme, nöropatik ağrı, uyku ve yaşam kalitesi, kaygı, umut, bilişsel fonksiyonlar, psikolojik rahatlama gibi olumlu etkilerinin olduğu saptandı.
