Hatice AĞRALI, Betül BAYRAK
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;10(4):390-398
Amaç: Bu çalışma, tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde sağlık okuryazarlığı ile öz bakım gücü arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki bu araştırma, bir şehir hastanesinin dahiliye kliniklerinde tedavi gören 128 tip 2 diyabet hastası ile yürütülmüştür. Veriler, Temmuz 2021 - Şubat 2022 tarihleri arasında araştırmacı tarafından "Tanıtıcı Özellikler Formu ", "Diyabet Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği " ve "Diyabet Öz Bakım Gücü Ölçeği " kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Diyabet Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalaması 34,07 +/- 11,75 olarak bulunmuştur. Alt boyut ortalama puanları sırasıyla; Fonksiyonel Sağlık Okuryazarlığı 12,39 +/- 4,95, Etkileşimsel Sağlık Okuryazarlığı 7,20 +/- 3,05 ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı 14,46 +/- 5,82' dir. Diyabet Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalaması ise 82,19 +/- 12,97' dir. Sağlık okuryazarlığı ile öz bakım gücü arasındaki ilişki incelendiğinde; Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puanı ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği' nin toplam, etkileşimsel ve eleştirel alt boyut puanları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p <0,001). Sonuç: Araştırmaya katılan bireylerin sağlık okuryazarlığı ve öz bakım gücü düzeylerinin orta seviyede olduğu belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlığı, diyabet gibi kronik hastalıkların yönetiminde önemli bir faktördür ve bireylerin hastalığıyla ilgili bilgiye ulaşma, karar verme, tedaviye uyum sağlama ve yaşam kalitesini sürdürme becerilerini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, bireylerin öz bakım becerilerinin ve sorumluluklarının artırılması için sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi önem taşımaktadır.
