Betül KAMANLI, Hafize KIZILKAYA
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(2):235-245
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diyabet hastalarında aşırı besin isteği ile depresyon, uyku kalitesi ve yorgunluk arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışmaya 94 diyabetik ve 94 diyabetik olmayan toplam 188 birey dahil edilmiştir. Bireylerin sosyo-demografik özellikleri ve antropometrik ölçümleri anket formu aracılığıyla yüzyüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Bireylerin aşırı besin isteği durumları "Aşırı Besin İsteği Ölçeği" ile depresyon durumları "Beck Depresyon Ölçeği" ile uyku kalitesi "Pittsburg Uyku Kalite İndeksi" ile yorgunluk durumları ise "Yorgunluk Şiddet Ölçeği" kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan diyabetik bireylerin %50,0'si kadın ve %50,0'si erkektir. Diyabetik bireylerde aşırı besin isteği, depresyon, uyku ve yorgunluk skorları ortalamaları diyabetik olmayanlara göre daha yüksektir. Diyabetik grupta aşırı besin isteği ile boy uzunluğu arasında zayıf negatif anlamlı; aşırı besin isteği ile beden kütle indeksi, depresyon skoru ve uyku skoru arasında zayıf pozitif anlamlı ve aşırı besin isteği ile uyku bozukluğu, yorgunluk skoru arasında ise pozitif orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Sonuç: Sonuçlarımız tip 2 diyabetli hastaların aşırı besin isteği riskleri hakkında bilgilendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Özellikle tip 2 diyabet hastalarında, aşırı besin isteğini iyileştirmeye yönelik müdahalelerin diyabet hastalarında obezite, uyku kalitesi, depresyon ve yorgunluk gibi sorunların iyileştirilmesine ve dolayısıyla yaşam kalitesine olumlu katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.
