TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞININ DİYABETE BAĞLI TÜKENMİŞLİK İLE İLİŞKİSİ

Busra GURCAY, Aylin BILGIN, Feride TASKIN YILMAZ, Selcuk YAYLACI

Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(3):329-338

Department of Nursing, Faculty of Health Sciences, Sakarya University of Applied Sciences, Sakarya, Türkiye

 

Amaç: Sağlık okuryazarlığı, diyabet yönetiminde önemli bir faktördür ve tip 2 diyabetli bireylerde diyabete bağlı tükenmişlik ile ilişkili olabilir. Çalışmanın amacı, tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ile tükenmişlik düzeyini belirlemek, ilişkili değişkenleri ortaya koymak ve sağlık okuryazarlığı ile tükenmişlik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini Mayıs -Ağustos 2025 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin diyabet polikliniğine başvuran 162 tip 2 diyabet hastası oluşturmuştur. Araştırmada veriler hasta tanıl ama formu, Diyabet Tükenmişlik Ölçeği (DTÖ) ve Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (SOÖ) ile elde edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların DTÖ toplam puan ortalaması 30,12+/-6,06 ve SOÖ toplam puan ortalaması 42,40+/-7,00'dir. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı toplam puanı ile tükenmişlik toplam puanı arasında orta düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur (r= -0,676; p<0,001). Ayrıc a, sağlık okuryazarlığı boyutlarının tükenmişlik puanındaki değişimin yaklaşık %71,7'sini açıkladığı belirlenmiştir ( R²=0.515 ). Sonuç: Bu çalışma, sağlık okuryazarlığı ile tükenmişlik arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğunu ve daha yüksek sağlık okuryazarlığı puanlarının daha düşük tükenmişlik puanlarıyla ilişkili olduğunu göstermiştir.