Fatma GÜNDÜZ ORUÇ
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Bu çalışma tip 2 diyabetli bireylerde, tamamlayıcı ve bütünleyici tıp (TBT) kullanımının yaygınlığını, türlerini ve nedenlerini, ayrıca TBT kullanımının ilaç uyumuna etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Tanımlayıcı-ilişkisel bir tasarım kullanılmıştır. Veriler, Şubat-Haziran 2025 tarihleri arasında Türkiye'nin kuzeyinde tip 2 diyabetli 223 yetişkinden kişisel bilgi formu, TAT kullanım özellikleri formu ve Morisky İlaç Uyum Ölçeği (MMAS-4) kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Veri analizi IBM SPSS Statistics 27.0 kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %32,7'si en az bir TBT ürünü kullandığını bildirmiştir; en sık kullanılanlar tarçın (46.6%), kiraz sapı (34.2%), çörek otu (28.8%) ve ısırgan otu (27.4%) olmuştur. Kullanıcıların çoğu (%82,2) bu ürünlerin faydalarına inanırken, yalnızca %12,3'ü yan etki bildirmiştir. Katılımcıların yaklaşık yarısı (%46,6) TBT kullanımını doktoruna açıklamamıştır. TBT kullanımı yaş (p=0,037) ve ikamet yeri (p=0,010) ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuş, ancak TBT kullanımı ile ilaç uyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0,868). Katılımcıların %56,9'unun orta düzeyde ilaç uyumuna sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: TBT kullanımı yaygındır ve büyük ölçüde geleneksel tedaviye tamamlayıcı niteliktedir, ancak sağlık profesyonellerine açıklanmaması güvenlik endişelerine yol açabilir. TBT kullanımının ilaç uyumuyla anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır, bu da reçete edilen tedavilere uyumu olumsuz etkilemediğini göstermektedir. Sağlık profesyonelleri, TBT konusunda farkındalığı artırmalı, güvenli ve şeffaf kullanımını teşvik etmelidir.
