Sema GÖZEL, Seher GÖNEN ŞENTÜRK
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(1):1-10
Amaç: Tip 2 diyabetli bireylerin insülin tedavi sürecinde yaşadıkları engeller ve öz bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tiptedir. Aralık 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında Ankara il merkezinde yer alan bir devlet hastanesinin poliklinik ve yataklı servislerde hizmet alan bireylerle (n=215) yürütülmüştür. Veriler yüzyüze görüşme yöntemiyle Hasta Tanıtım Formu, İnsülin Tedavisinde Engeller Ölçeği (İTEÖ) ve Diyabet Öz Bakım Ölçeği (DÖBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon analizi, multiple linear regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: DÖBÖ toplam puan ortalaması ile İnsülinle İlişkili Olumlu Sonuç Beklentisi (r=0,138; p=0,044) ve Hipoglisemi Korkusu arasında pozitif yönde zayıf (r=0,177; p=0,009), İnsülin Tedavisinde Beklenen Zorluk alt boyutu ile negatif yönde zayıf ilişki (r=-0,251; p=<0,001) belirlenmiştir. Diyabet öz bakım gücünü etkileyen faktörler kadın olma (r=-0,213; p=0,006) ve lise mezunu olma (r=0,192; p=0,011) olduğu saptanmıştır. Sonuç: Diyabet öz bakım gücü yüksek bireylerin tedavi sürecinde daha olumlu sonuçlar bekledikleri, hipoglisemi korkusu yaşadıkları ve insülin tedavisi sürecinde daha az zorluk bekledikleri saptanmıştır. Diyabetli bireylerin öz bakım gücü artırılarak insülin tedavisine karşı olan olumsuz tutum ve davranışları engellenebilir. Anahtar Sözcükler: İnsülin tedavisi, İnsülin tedavisinde engeller, Öz bakım, Tip 2 diyabet
