Melike CEVIKDIZICI, Berna DINCER
Acta Medica Nicomedia - 2026;9(1):1-9
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Diyabet Farkındalık ve İçgörü Ölçeği'ni (DAS) Türkçe'ye uyarlamak ve geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yürütmektir. Yöntem: Bu çalışma, DAS Türkçe versiyonunun geçerliliğini ve güvenilirliğini incelemek amacıyla yürütülen metodolojik bir çalışmadır. Mart 2022 ile Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul'da 351 diyabetli hasta ile yürütülmüştür. Veriler, Hasta Bilgi Formu, DAS, Kısa Hastalık Algılama Anketi ve Olumlu ve Olumsuz Duygulanım Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerlik analizinde İçerik Geçerlik İndeksi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Güvenirlik analizinde ise iç tutarlılık, test-tekrar test güvenirliği ve madde-toplam puan korelasyonu incelenmiştir. Ayrıca, DAS'ın yakınsak (convergent) ve ayırt edici (discriminant) geçerliği, sırasıyla Kısa Hastalık Algılama Anketi ve Olumlu ve Olumsuz Duygulanım Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Tek faktörlü CFA modeline ait uyum indeksleri kabul edilebilir düzeydedir (chi²/df = 2,977; RMSEA = 0,075; CFI = 0,901; TLI = 0,861; SRMR = 0,051). İçerik Geçerlilik İndeksi: 1,0. DAS genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach alpha 0,70), 25 gün arayla test -tekrar test güvenilirliğini (0,784) göstermiştir. Madde -toplam korelasyon değerleri 0,304 ile 0,572 arasında değişti. DAS toplam puanı ortalaması 7,53 +/- 0,93 olarak bulundu. Bireylerin diyabet farkındalığı ortalamanın üzerindeydi. Sonuç: DAS'ın diyabetli bireylerin hastalık farkındalığını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
