A. Nilüfer Alcalar, Nurhan Eren, Sevda Özel Yıldız
Tıp Eğitimi Dünyası - 2026;25(75):77-90
Sağlık hizmetleri ekip çalışmasını gerektirir ve ekip üyelerinin güçlü iletişim becerilerine sahip, empatik ve duygu ifade edici olması büyük önem taşır. Bu çalışma, İstanbul'daki bir devlet tıp fakültesinde 2022-2023 akademik yılında öğrenim gören ikinci sınıf tıp öğrencilerinin duygu ifadesi, empati düzeyleri ve ekip çalışmasına yatkınlıklarını belirlemeyi ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Ayrıca, cinsiyet ve öğrencilerin ekip çalışmasına ilişkin öznel algılarına göre olası farklılıkların değerlendirilmesi de çalışmanın yan amaçları arasındadır. Tanımlayıcı-kesitsel tasarıma sahip araştırmanın evrenini ikinci sınıf tıp öğrencileri (N=386) oluşturmuştur. Gönüllülük esasına göre Google Forms aracılığıyla uygulanan bilgi formu ile Duygu İfade Ölçeği (DİÖ), Temel Empati Ölçeği (TEÖ) ve Ekip Çalışmasına Yatkınlık Ölçeği (TÇYÖ)'ni eksiksiz dolduran 147 öğrencinin (87 kadın, 60 erkek) verileri analiz edilmiştir. Normallik Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile değerlendirilmiş; iki grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklem t testi veya Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçekler arası ilişkiler Spearman rho katsayısı ile incelenmiş ve güvenirlik için Cronbach alfa katsayıları hesaplanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Etik onay İstanbul Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınmıştır (11.03.2022; 2022-05). Katılımcıların DİÖ toplam puan ortalaması 71,31+/-9,83; TEÖ toplam puan ortalaması 58,76+/-4,70 ve TÇYÖ toplam puan ortalaması 90,35+/-7,39'dur. Kadın öğrencilerin DİÖ toplam puanları ve "yakınlık" alt boyutu erkek öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Erkek öğrenciler ise TÇYÖ toplam puanı ile "işbirliği" ve "içsel motivasyon" alt boyutlarında daha yüksek puan almıştır (p<0,05). Empati düzeylerinde cinsiyete göre anlamlı bir fark saptanmamıştır. Öğrencilerin %96,6'sı ekip çalışmasını tıbbi uygulamada önemli olarak değerlendirirken, %83'ü kendisini ekip çalışmasına yatkın olarak tanımlamıştır. Korelasyon analizinde TÇYÖ toplam puanı ile DİÖ toplam puanı (rho=0,277; p<0,001) ve TEÖ toplam puanı (rho=0,273; p<0,001) arasında pozitif ancak zayıf düzeyde ilişkiler saptanmıştır. DİÖ ile TEÖ toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, DİÖ toplam puanı ile TEÖ bilişsel empati alt boyutu arasında zayıf pozitif ilişki belirlenmiştir (rho=0,285; p<0,001). Bu çalışmanın bulguları, yüksek empati düzeyine ve güçlü meslekler arası becerilere sahip hekimler yetiştirilmesine yönelik ulusal temel eğitim hedeflerine ulaşılması açısından yol gösterici niteliktedir. Tıp öğrencilerinin mesleki yeterliliklerinin ayrılmaz bir parçası olan iletişim, empati ve ekip çalışması becerilerinin geliştirilmesine yönelik ders ve uygulamaların yaygınlaştırılması, sürekliliğinin sağlanması ve tıp eğitiminin erken evrelerine sistematik biçimde entegre edilmesi gerektiğini desteklemektedir.
