İbrahim Halil YASAK, Ramazan GİDEN, Cansu DOĞAN, Hüseyin GÜRBÜZ, Mustafa YILMAZ
Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;27(3):318-323
Amaç: Bu çalışma, tıp eğitiminin son yılında olan intörn doktorların, acil servis stajı süresince yaşadığı uyku düzeni değişimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Prospektif olarak planlanan bu çalışma, fakültemizin 2024-2025 eğitim yılında acil tıp stajına katılan 78 intörn doktoru kapsamaktadır. Katılımcılar stajın başında ve sonunda olmak üzere iki zaman diliminde Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve gündüz uykululuk halini ölçmede Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) anketleri uygulanmıştır. Uyku düzenini etkileyebilecek psikiyatrik tanı, ilaç kullanımı veya uyku destek ürünleri kullanımı olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. Veriler SPSS 26 programında analiz edilerek, parametrik olmayan dağılım gösteren veriler için Wilcoxon işaretli sıralar testi, gruplar arası karşılaştırmalar için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %53,8'ini erkek bireyler oluşturmuştur. Acil tıp stajı sonrası tüm intörn doktorların hem PUKİ hem de EUÖ skorlarında staj öncesine göre anlamlı artışlar saptandı (PUKİ için p<0,001; EUÖ için p=0,003). Kadın intörnlerde staj sonrası uyku kalitesi bozulmaları erkeklere kıyasla daha belirgin bulunmuştur (PUKİ p=0,023; EUÖ p=0,024). Yaşam biçimi açısından aileyle yaşayan bireylerde, yalnız yaşayanlara kıyasla daha yüksek uyku bozulmaları saptanmıştır (PUKİ p=0,017; EUÖ p=0,018). Sigara ve alkol kullanımının uyku parametreleri üzerinde genel analizde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Kafein tüketim miktarı ile PUKİ ve EUÖ skorlarındaki artışlar anlamlı olarak tespit edilmiştir. PUKİ'nin gündüz işlev bozukluğu alt bileşeninde staj öncesi ve sonrası değerler arasında belirgin bir bozulma mevcuttu (p=0,002). Sonuç: Acil servis stajı, intörn doktorların uyku kalitesi ve gündüz uyanıklık düzeyleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Gözlenen bu etkiler hem bireysel sağlık hem de klinik karar verme süreçleri açısından önem arz etmektedir. Eğitim kurumlarının, staj dönemlerindeki uyku hijyeni bozulmalarını dikkate alarak intörn hekimlere yönelik uyku sağlığını destekleyici programlar geliştirmesi önerilmektedir.
