SERKAN ŞAHİN, ŞEMSİNNUR GÖÇER, NURSEL ÜSTÜNDAĞ ÖCAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2020;15(2):14-19
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü akılcı ilaç kullanımını, “hastaların klinik ihtiyaçlarına uygun ilaçları, kişisel gereksinimlerini karşılayan dozlarda, yeterli bir süre boyunca, kendilerine ve topluma en az maliyet ile kullanmaları” olarak tanımlamıştır. Hastanın akılcı ilaç kullanımında, hekimin ve eczacının verdiği talimatlar doğrultusunda ilacını kullanması gerekmektedir. Akılcı ilaç kullanımında hekimlerin en önemli paydaşlardan bir olması nedeniyle, bu çalışmada hekim adayı olan Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına ilişkin düşüncelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin 1., 2. ve 3. sınıflarında öğrenim gören 182 öğrenci oluşturmakta idi. Veri toplama aracı olarak yaş, cinsiyet gibi sosyo-demografik özellikler ile akılcı ilaç kullanımını değerlendiren 22 soruluk anket formu kullanıldı. Araştırmaya katılmayı kabul eden 131 öğrenciyle araştırma tamamlandı. Verilerin istatistiksel analizinde sayı ve yüzdelik dilimler kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 20.2±1.2 idi ve % 47.3’ü erkekti. Öğrencilerin yaklaşık üçte ikisi akılcı ilaç kullanımını hastaya uygun ilaç yazılması olarak tanımladı. Öğrencilerin yaklaşık yarısı akılcı ilaç kullanımı eğitimi aldıklarını ifade etti. Öğrenciler tarafından hekimlerce en sık ağrı kesici ilaçların yazıldığı, akılcı ilaç kullanımına en büyük engelin yanlış tanı ve yoğunluktan hasta ile yeterince ilgilenememe olduğu belirtildi. Öğrenciler, akılcı ilaç kullanımında en önemli paydaşın hekimler olduğunu ve ayrıca aktarlar, televizyon, internet vb. yollarla bitkisel ürünlerin alınarak kullanılmasının, hastaya uygulanacak tedavi sürecinin başarısında olumsuz etkisinin olduğunu ifade etti. Sonuç: Sağlık otoriteleri tarafından; hekimlerin hastası için ayırdığı muayene süresini yeterli düzeye getirecek tedbirlerin (hekim başına düşen hasta sayısı gibi) alınması, ayrıca OTC (Over the counter ) ilaçlar ve reçeteyle satılan ilaçlar konusunda antibiyotiklerde olduğu gibi geri ödeme sisteminde reçete mecburiyeti kapsamının genişletilmesi akılcı ilaç kullanımına katkı sağlayabilir.
