Sevil AKBULUT ZENCİRCİ
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi - 2026;11(2):131-140
Çalışmada tıp öğrencilerinin yapay zekaya (YZ) bağımlılık düzeyleri ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Kesitsel tasarımdaki çalışmanın araştırma grubunu, Kasım 2025'te bir üniversitede öğrenim gören 1-4. sınıf tıp öğrencisi 236 kişi oluşturmuştur. Veriler sosyodemografik özellikler, yapay zeka kullanım özellikleri ile Yapay Zekaya Bağımlılık Ölçeği (YZBÖ), Akademik Özyeterlik Ölçeği (AÖÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)'nün yer aldığı anket formu ile toplandı. Katılımcıların yaş ortalaması 20,02+/-1,65 olup, %49,2'si erkekti. YZBÖ puanları 5-25 arasında değişmekte olup ortalaması 11,04+/-4,08 idi. Yapay zekayı günlük 30 dakikadan fazla kullananlarda, kullanma niyeti olmadığı halde kontrol edenlerde ve akademik ile sosyal sohbet/duygusal paylaşım amaçlı kullananlarda YZBÖ puan ortalaması daha yüksekti (p<0,05). YZBÖ ile AÖÖ arasında zayıf (r=-0,235), ÇBASDÖ ile orta düzeyde negatif ilişki saptandı (r=-0,376; p<0,001). Hiyerarşik doğrusal regresyon analizinde, yapay zekaya bağımlılığın; günlük yapay zekâ kullanım süresi, kullanma niyeti olmadan yapay zekayı kontrol etme, yapay zekayı akademik ve sosyal sohbet/duygusal paylaşım amacıyla kullanma, akademik öz-yeterlik ve algılanan sosyal destek ile ilişkili olduğu bulundu. Bu bulgular doğrultusunda, farkındalığın artırılması, dengeli kullanımın teşvik edilmesi ve akademik öz-yeterlik ile sosyal desteğin güçlendirilmesi, yapay zekâ bağımlılığı riskini azaltmada yararlı olabilir.
